Welkom

Verdrietig, maar ook dankbaar voor wie hij was, staan wij stil bij het overlijden van Kees Hoogland op 14 juni jongstleden. Van 2017 tot 2020 was Kees actief als gewaardeerd bestuurslid en penningmeester van de NVORWO.

Afgaande op de leerresultaten einde basisonderwijs gaat het tamelijk goed met het reken-wiskundeonderwijs in Nederland, ondanks regelmatige berichten in de media waarin het tegendeel wordt beweerd. In een eerdere bijdrage in dit tijdschrift werd deze stelling onderbouwd met een analyse van leerresultaten in de afgel...

Sinds 2009 wordt tweejaarlijks onderzoek gedaan naar de studielast en contacttijd voor rekenen-wiskunde op de lerarenopleiding basisonderwijs. In 2025 blijkt deze studielast historisch laag, ondanks het blijvende belang van basisvaardigheden. Door onderwijsvernieuwingen, zoals flexibel opleiden en vakoverstijgende l...

Als we naar de rekenmethoden kijken, zien we vooral veel aandacht voor klokkijken: het aflezen van analoge en digitale tijden en het omzetten van de ene tijd naar de andere. Nuttig, maar soms ook een beetje saai. Tijd is een veelzijdig onderwerp, waarbij allerlei verbanden gelegd kunnen worden met bijvoorbeeld taal,...

Vraag iemand om ‘de tijd’, en je krijgt waarschijnlijk een antwoord als: ‘het is bijna kwart voor 4’. Vraag aan iemand om ‘een beetje tijd’, dan krijg je misschien een antwoord als: ‘vandaag gaat mij niet meer lukken, maar morgen heb ik wel tijd’. Tijd is een essentieel wiskundig concept in onze samenleving, en neem...

De tijd verstrijkt in strakke regelmaat
Oude uurwerken geven dat aan
Door de posities waarin hun wijzers staan
Dagelijks van tik tot tak, van vroeg tot laat

Klokken met wijzers lijken in onbruik te raken. Wat is het nut van leren klokkijken?

Kun je ook op een klok met één wijzer zien hoe laat het is? 

Wil je zelf deze les geven? Download hier het lesplan, de presentatie, werkblad groep 3 en werkblad groep 4/5. Bij dit artikel staan video-opnamen van de les.

‘Wat is tijd eigenlijk? Tijd lijkt ongrijpbaar. Denk maar aan de juffrouw van de tijdmelding. Op de seconde nauwkeurig krijgen we te horen hoe laat het is – Bij de volgende toon is het precies … – maar op het moment dat we het horen, is dat tijdstip alweer voorbij.’

Het stimuleren van een wiskundige attitude is onderdeel van de nieuwe conceptkerndoelen. In dit artikel bespreken we hoe die zichtbaar wordt in een ontwerpopdracht met bonbondoosjes.

De rubriek 'Draad van Ariadne' bestaat uit 4 pagina's met wiskunde voor kinderen van 4 tot en met 12 jaar.  

Tijd lijkt soms eindeloos, soms vliegt het voorbij. Dit wisselende gevoel van tijd heeft mensen door de eeuwen heen gefascineerd. In dit artikel wordt de geschiedenis van tijdsmeting beschreven en de zoektocht van de mens om grip te krijgen op de tijd.

Tijd – het is vreemd, het is vreemd mooi ook
nooit te zullen weten wat het is

en toch, hoeveel van wat er in ons leeft is ouder
dan wij, hoeveel daarvan zal ons overleven

(Rutger Kopland)

Door echte problemen op te lossen, kunnen leerlingen wiskundige concepten beter begrijpen, strategieën ontwikkelen en kritisch nadenken. Tijdens de Grote Rekendag van 2008, met het thema Het is Tijd, kregen zij de kans om deze vaardigheden spelenderwijs te oefenen in herkenbare en uitdagende situaties. 

Studenten aan de ALPO onderzochten wat rijke rekenvragen zijn en hoe ze samen met spontane rekenmomenten in de klas ingezet kunnen worden. In dit artikel delen ze hun bevindingen hierover.

Vandaag gaan we verder waar we gisteren zijn gestopt. Gisteren mochten de kinderen zelf een doolhof tekenen op het schoolplein. Vanmorgen kregen de kinderen een werkblad met daarop een doolhof en sommen. 

Op het VSO van De Zonnehoek bestaat de kern van het rekenaanbod uit betekenisvolle, praktische activiteiten die aansluiten bij de leerling.

Net als bij veel wiskundige begrippen en concepten, is tijd er een die, wanneer je je ervan bewust wordt, overal om je heen aanwezig is.

Bij ieder nummer van het tijdschrift Volgens Bartjens verschijnen twee artikelen in Volgens Bartjens – Ontwikkeling en Onderzoek. Deze verdiepende artikelen zijn op de site van Volgens Bartjens beschikbaar. 

Willen jullie op school aan de slag met de rekenvaardigheden van jullie leerlingen? De vernieuwde reflectiewijzer Rekenen-Wiskunde is een handige tool voor teams in het basisonderwijs, speciaal basisonderwijs en speciaal onderwijs.

Sinds de invoering van de referentieniveaus in 2010 vormen deze de basis voor het beoordelen van reken-wiskundeprestaties in het Nederlandse basisonderwijs. Waar de kerndoelen door de jaren heen wisselden tussen abstracte en gedetailleerde formuleringen, bieden de referentieniveaus een meetbaar kader voor onderwijsr...

Dit artikel onderzoekt de kenmerken en motivaties van sterk rekenende studenten in de lerarenopleiding basisonderwijs. Terwijl veel aandacht gaat naar onvoldoende gecijferde studenten, is er weinig focus op sterke rekenaars, die juist van grote waarde kunnen zijn in het onderwijs.

Wiskundig probleemoplossen is een van de nieuwe concept kerndoelen voor rekenen-wiskunde. Hoe kun je aan dit doel werken met alle leerlingen, dus niet alleen de sterke rekenaars? Een stappenplan kan houvast bieden.

Marjolein Kool en Sabine Lit schreven een mooi openingsartikel over het thema ‘wiskundig probleem oplossen’, een van de nieuwe concept kerndoelen voor het vak rekenen-wiskunde. Aan de hand van een stappenplan (‘het probleem verhelderen’, ‘zet leerlingen aan het werk’, ‘loop rond en kijk naar hun oplossingsmanieren’,...

Twee interessante rekenpuzzels voor leerlingen van de bovenbouw. Hoe zou je ze zelf aanpakken?

Wil je zelf deze les geven? Download hier het lesplan van 34 tennisballen en van Grootste en kleinste verschil. 

Onlangs zijn de conceptkerndoelen voor rekenen en wiskunde[i] definitief opgeleverd. Naar verwachting zullen deze doelen in 2026 of 2027 wettelijk worden vastgesteld. Twee van de doelen gaan over wiskundig probleemoplossen en wiskundig modelleren. Wat houden deze doelen precies in en waarom zijn ze belangrijk?

 ...

Door echte problemen op te lossen, kunnen leerlingen wiskundige concepten beter begrijpen, strategieën ontwikkelen en kritisch nadenken. Tijdens de Grote Rekendag van 2013, met het thema Pretpark: spelen met meten en meetkunde, kregen zij de kans om deze vaardigheden spelenderwijs te oefenen in herkenbare en uitdage...

De rubriek 'Draad van Ariadne' bestaat uit 4 pagina's met wiskunde voor kinderen van 4 tot en met 12 jaar.  

Het stimuleren van probleemoplossende vaardigheden zoals analytisch en creatief wiskundig denken is in alle groepen en voor alle leerlingen van belang. Bijna niemand zal het met dit kerndoel oneens zijn; niettemin lijkt het huidige onderwijs vooral gericht op het leren van rekenprocedures. Jos van den Bergh en Nadin...

Aan het begin van de les laat ik de kinderen een cijfertekening zien waarbij de punten op volgorde met elkaar verbonden moeten worden. “Zoek het laagste en hoogste getal maar eens op.” vraag ik. 

De auteurs laten aan de hand van praktijkvoorbeelden zien hoe je het probleemoplossend denken en redeneren bij kleuters kunt stimuleren. Ze gebruiken hiervoor zeven concrete kenmerken rond het belang van verwonderen en ontdekken.

Wiskundig probleemoplossen in het primair onderwijs wint aan belangstelling en dat is niet alleen in Nederland het geval. Zo verscheen in 2022 in Australië de vierdelige serie Targeting Maths: Problem Solving. Voor elk van de jaren 3 tot en met 6 (groep 5 tot en met 8) is er een boek. Volgens de auteurs is probleemo...

Het peilingsonderzoek Peil.Rekenen-Wiskunde 2022-2023 beschrijft de rekenvaardigheid van leerlingen in het laatste jaar van het basisonderwijs (bo) en speciaal basisonderwijs (sbo) en laat zien dat deze leerlingen op vergelijkbaar niveau presteren als leerlingen die in 2019 het bo en sbo verlieten. De rekenniveaus z...

Henk Logtenberg is als onderwijsadviseur betrokken bij het vormgeven van het reken-wiskundeonderwijs op de drie BES-eilanden in Caribisch Nederland. In dit artikel geeft hij een kijkje in de keuken.

Namens het bestuur van de Nederlandse Vereniging voor het Ontwikkelen van Reken- en Wiskundeonderwijs willen we graag met jullie meedenken over inzichten rondom het oplossen van problemen. Dit is een actueel onderwerp dat van grote betekenis is voor de ontwikkeling van rekenen en wiskunde bij leerlingen.

Bij ieder nummer van het tijdschrift Volgens Bartjens verschijnen twee artikelen in Volgens Bartjens – Ontwikkeling en Onderzoek. Deze verdiepende artikelen zijn op de site van Volgens Bartjens beschikbaar. Het eerste artikel is van Maarten Müller. Hij schrijft over ‘Building Thinking Classrooms’.