Tijdschrift Volgens Bartjens

In onze taal zitten veel uitdrukkingen die betrekking hebben op verhoudingen, zoals ‘uit verhouding’, ‘naar verhouding’ en ‘verhoudingsgewijs’. De wereld zit natuurlijk ook vol met verhoudingen. Neem alleen al alle weerextremen van afgelopen zomer. Dat we het ‘extremen’ noemen, heeft alles te maken met vergelijken e...

Hoe groot ben je ten opzichte van je opa, je poes, een deur? De leerlingen tekenen verhoudingen.

Bij dit artikel staan video-opnamen van de les in groep 5. De school waar we de les in groep 4 observeerden wilde, op grond van de privacy-regels van de school, niet dat opnamen op een internetsite zouden komen.

Wil je...

Breuken blijven voor veel Vlaamse leerlingen een moeilijk onderdeel. Toch laat recent onderzoek zien hoe een doordachte aanpak kan bijdragen aan meer inzicht, zelfvertrouwen en betere prestaties. Wat kunnen we daarvan leren? 

Van 1968 tot 1980 liep in Nederland het Wiskobas-project. De naam stond voor Wiskunde op de Basisschool. Het rekenonderwijs bestond destijds voornamelijk uit het voordoen en laten nadoen van vaste rekenprocedures, en de bedoeling van Wiskobas was om een meer wiskundig perspectief te bevorderen.

AI is overal om ons heen. Maar hoe verhouden wij ons tot deze technologie in het reken-wiskundeonderwijs?

In deze activiteit ontwerpen de leerlingen een voorwerp in de reuzenwereld. 

De rubriek 'Draad van Ariadne' bestaat uit 4 pagina's met wiskunde voor kinderen van 4 tot en met 12 jaar. De Draad staat in het midden van het tijdschrift Volgens Bartjens.

Op vrijdag 20 maart 2026 werd op Hogeschool IPABO in Amsterdam de Nationale Rekencoördinatorendag (NRCD) georganiseerd. Een dag waarop rekencoördinatoren, leerkrachten, opleiders en adviseurs elkaar ontmoetten rond het centrale thema Wereldwijd rekenen; dat(a) telt.  

Hoe wij ons tot elkaar verhouden 
En waar we dat aan relateren 

Wat betekent een breuk eigenlijk? Aan de hand van het boek De Breuk van Ronald Meester en Geeke Bruin-Muurling verkent dit artikel hoe ambiguïteit een wezenlijk kenmerk van wiskunde is en wat dat betekent voor het reken-wiskundeonderwijs. 

Sommige woorden zijn ‘groter’ dan ze lijken. Neem nu het homonieme woord verhoudingen. Op de basisschool maak je er de bekende rekensommen mee. Twee staat tot vier als drie staat tot zes. Of: als drie appels twee euro kosten, wat kosten dan zes appels?

Hoe zorg je ervoor dat alle leerlingen zich optimaal ontwikkelen in rekenen-wiskunde? De nieuwe Leidraad Betekenisvol en doelgericht reken-wiskundeonderwijs in groep 3-8 helpt leerkrachten met concrete aanbevelingen, gebaseerd op inzichten uit onderwijsonderzoek.

Aan het eind van de 19e eeuw maakte Vincent van Gogh zeker elf schilderijen met zonnebloemen. Dat deed hij zo vaak, dat zijn ateliergenoot Paul Gauguin Van Gogh zelf op een schilderij heeft vastgelegd op het moment dat hij zonnebloemen aan het schilderen was.

In verhouding, je verhouden tot iets, een verhouding hebben, de verhouding zien en je ergens toe verhouden. Het is interessant om te zien hoeveel verschillende betekenissen het begrip ‘verhouding’ in onze taal heeft. In dit nummer lees je over de wiskundige betekenissen van verhoudingen. In deze column ga ik op zoek...

Wiskunde is overal. In de bouwhoek, op het schoolplein, tijdens het koken, onderweg naar de speeltuin of bij het verdelen van fruit. Kinderen ontdekken patronen, herkennen vormen, schatten hoeveelheden en leggen verbanden. Vaak zonder dat ze beseffen dat ze met wiskunde bezig zijn.
Met het thema ‘Wiskunde om de ho...

Productief omgaan met rekenen-wiskunde vraagt een wiskundige attitude. Rekenangst kan dit juist in de weg zitten. In dit artikel beschrijven we hoe lerarenopleidingen basisonderwijs aandacht besteden aan het ontwikkelen van een wiskundige attitude bij studenten en aan het ondersteunen van studenten met rekenangst. 

Adri Treffers (1935–2026) was een van de belangrijkste vernieuwers van het reken-wiskundeonderwijs in Nederland en had ook grote invloed in Vlaanderen. Als wiskundedidacticus werkte hij decennialang aan de ontwikkeling van het realistisch reken-wiskundeonderwijs, een onderwijsvisie waarin wiskunde wordt gezien als e...

Ik ga graag koffiedrinken bij Artis. Je kunt daar heerlijk op het terras zitten en ondertussen naar de flamingo’s kijken. Het is een hele troep; ik schat zo’n dertig vogels die daar allemaal mooi roze staan te wezen.

Nieuw in de kerndoelen rekenen en wiskunde is het domein Wiskunde en de wereld. Dit omvat naast het ontwikkelen van een wiskundige attitude ook het herkennen en gebruiken van wiskunde in alledaagse en maatschappelijke situaties. Wat betekent dit in de praktijk en hoe kunnen we de realisatie van dit domein handen en ...

Een contextprobleem vraagt altijd om het vertalen van de gegeven situatie naar de wereld van de ­ wiskunde. Het meest nuttig zijn opgaven die op verschillend niveau kunnen worden opgelost.

Wil je zelf een van de lessen geven? Download dan het lesplan Ouderavond of het lesplan Koekjes en geld verdelen.

Ik denk dat veel mensen dit herkennen. Je bent ergens waar je niet bent om dieren te bekijken. Dan passeert toch onverwacht een groot of bijzonder dier.

In september 2023 zijn de beide basisscholen van Stichting Openbaar Onderwijs Bonaire (SOOB), Kolegio Rayo di Solo en Kolegio Strea Briante, tezamen met de auteur van dit artikel, gestart met een reken-verbetertraject. Het traject is bedoeld om een nieuwe reken-wiskundemethode te implementeren, meer te differentiëre...

De rubriek 'Draad van Ariadne' bestaat uit 4 pagina's met wiskunde voor kinderen van 4 tot en met 12 jaar. De Draad staat in het midden van het tijdschrift Volgens Bartjens.

Soms gebeurt het dat je op meerdere rekenmogelijkheden stuit als je door een prentenboek bladert. De verleiding is dan groot om alle mogelijkheden te benutten, maar dat is zelden verstandig. Voor een optimaal leereffect zijn scherpe keuzes noodzakelijk.

De verstrengeling van burgerschap en reken-wiskundeonderwijs ligt niet voor iedereen direct voor de hand. In dit artikel beschrijven we onze zoektocht om bewustwording bij  rekencoördinatoren te vergroten ten aanzien van de rol die rekenen-wiskunde speelt in alledaagse en maatschappelijke situaties. We komen met een...

Tijdens rekenlessen lijken meer meisjes dan jongens verlengde instructie te krijgen. Wat zegt dit over de keuzes van leerkrachten en het zelfvertrouwen van leerlingen?

Dat meisjes werden klaargestoomd
Voor huwelijk en moederschap
En jongens voor de arbeid, of het broederschap
Is niet waarvan men tegenwoordig droomt

Wiskunde is overal, ook in het dagelijkse leven. Dat is nu zo en dat was vroeger niet anders. Vlak voor de Tweede Wereldoorlog verscheen een boekenserie over rekenen in het dagelijkse leven, die ruim tien jaar in gebruik zou blijven.

Eén van de thema’s van een recente Grote Rekendag (in 2023) was het thema 'De Afvalparade'. Leerlingen gaan hierbij aan het werk met het hergebruiken en verminderen van afval.

Het leren van wiskunde omvat meer dan kennis, vaardigheden en inzichten opdoen, het vraagt ook om het ontwikkelen van een wiskundige attitude. Hoe stel je je bijvoorbeeld op bij het oplossen van een wiskundig vraagstuk? Hoe reageer je als je het even niet weet? En laat je je verwonderen door getallen en hun bijzonde...

De wereld, de wereld van het onderwijs, de wereld van de wiskunde en de wiskundige wereld. We leren wiskunde om de wereld te begrijpen, dat vraagt om de wiskunde in de wereld te herkennen en te waarderen. Het gaat er uiteindelijk om dat de wiskundige wereld betekenis krijgt en houdt voor leraren én voor leerlingen.

Bij ieder nummer van het tijdschrift Volgens Bartjens verschijnen twee artikelen in Volgens Bartjens – ontwikkeling en onderzoek. Deze verdiepende artikelen zijn op de site van Volgens Bartjens beschikbaar. Het eerste artikel is van Sabine Lit, Marjolein Kool en Paul Drijvers. Het gaat over wat leraren moeten weten ...

Neem eens een kijkje op de nieuwe website Rijke rekenlessen in de praktijk:  https://rijkerekenlessen.nl .

Hij werd ontwikkeld voor de pabo, maar is ook interessant voor leerkrachten die al voor de klas staan.

Probleemoplossen is een nieuw kerndoel in het reken-wiskundeonderwijs in Nederland. Uit onderzoek is bekend dat het uitdagend is voor leraren om dit in de praktijk te realiseren. Dit artikel beschrijft de uitkomsten van een literatuuronderzoek, dat op basis van 104 wetenschappelijke artikelen in kaart brengt wat ler...

In dit artikel beschrijven we de ontwikkeling van een model dat de rol van waarden in het reken-wiskundeonderwijs zichtbaar en bespreekbaar maakt. Aanleiding voor het ontwikkelen van dit model is de wens om de doeldomeinen kwalificatie en socialisatie in het reken-wiskundeonderwijs meer in balans te brengen. We late...

‘Wat er ook speelt in een land, laat het vooral de kinderen zijn’, schreef Loesje (al in 1993). Een uitspraak om vanuit meerdere kanten over door te denken.

In deze editie van Volgens Bartjens doen we dat natuurlijk vooral vanuit het perspectief van spelen, leren en rekenen en wiskunde. Want spel is een essentieel...