Ontwikkeling en onderzoek

Directe instructie in ‘Getal & Ruimte Junior’

Met de leergang van procenten als voorbeeld

In dit artikel worden de leergang procenten in de nieuwste versie van de methode de ‘Wereld in Getallen’ en die in de methode ‘Getal & Ruimte Junior’ vergeleken.

 

Ontwikkeling en onderzoek

Van beweging naar begrip: redeneren over grafieken in het reken-wiskundeonderwijs

Carolien Duijzer onderzocht in haar promotieonderzoek hoe het redeneren van leerlingen in groep 7 over afstand-tijdgrafieken kan worden bevorderd in het reken-wiskundeonderwijs op de basisschool.

 

Coryfeeën met ideeën

Online symposium NVvW 2 oktober 2021

Het symposium van de werkgroep ‘Geschiedenis’ van de Nederlandse Vereniging van Wiskundeleraren heeft dit jaar een bijzondere bijdrage van Margriet van der Heijden, wetenschapsjournalist van NRC Handelsblad, over haar prachtige dubbelbiografie ‘Denken is verrukkelijk’ van Tatiana Afanassjewa en Paul Ehrenfest.

Er s...

Redactioneel

Volgens het boekje?

We hebben in Nederland prachtige methoden voor de dagelijkse rekenen-wiskundeles. Ze staan boordevol met gevarieerde opgaven, geordend in een doordachte opbouw en voorzien van allerlei nuttige aanwijzingen voor de leerkracht. De methoden zijn van grote waarde bij het volgen en bewaken van het niveau van ons reken-wi...

Volgens… de onderwijsadviseur

Het begeleiden van scholen bij het verzorgen van goed rekenonderwijs is veelzijdig. De verscheidenheid en daarmee eigenheid van scholen maakt dat geen traject hetzelfde is en kan zijn. Jenneken van der Mark neemt ons mee in haar werk. Ze laat zien dat het is altijd een uitdaging is om samen met een school te onderzo...

Columns

Bewijs uit het ongerijmde

Huisdichter Jaap van Lakerveld schreef twee gedichten naar aanleiding van het thema Volgens het boekje? van deze Volgens Bartjens.

 

 

Volgens het boekje

Het mannetje op de getallenlijn

Optellen en aftrekken vind ik twee handen op één buik. Als je een optelling weet, bijvoorbeeld 4 + 3 = 7, kun je de bijbehorende aftrekking ervan afleiden: 7 – 3 = 4. In vakjargon noemen we aftrekken de inverse bewerking van optellen. Eenvoudiger gezegd: aftrekken is het omgekeerde van optellen.  De min drie uit de ...

Praktijkonderzoek

Met eenvoudige middelen kinderen aan het denken zetten

Cijferkaartjes in groep 5

Ronald Keijzer en Milou van Vliet laten in dit artikel zien wat er kan gebeuren als je een keer niet volgens het boekje werkt. Ze beschrijven hoe je met cijferkaartjes en open vragen kinderen kunt uitdagen om te redeneren over getallen en hun onderlinge relaties. 

 

Doen

Op Rekenreis met de Grote Rekendag

‘Juf, je zei dat we de hele dag gingen rekenen, maar we hebben bijna geen sommetjes gemaakt!’ - Leerling groep 3-4

Op 24 maart vond de Grote Rekendag 2021 plaats met het thema ‘Op rekenreis’. Basisschoolkinderen hebben gewerkt aan rekenkundige activiteiten die plaatsvinden in hun eigen belevingswereld. De gehele dag stond in het teken van onderzoekend leren gekoppeld aan de realiteit. In dit artikel worden de ervaringen van leer...

Cultureel erfgoed door een meetkundige bril

Waarom zou je iedere dag rekenen uit een boekje als er buiten zoveel moois te beleven valt? Wiskunde is immers overal. Bijvoorbeeld in een kerk of een ander groot en oud gebouw. In dit artikel laten de auteurs zien dat een bezoekje aan zo’n gebouw de moeite waard is. De meetkunde ligt er voor het oprapen. 

 

...
Draad van Ariadne

Draad van Ariadne mei 2021

Wiskunde voor kinderen van 4 t/m 12 jaar.

De rubriek 'Draad van Ariadne' bestaat uit 4 pagina's in het midden van het blad Volgens Bartjens. 

De Draad van Ariadne speelt zich deze keer buiten af.  

 

Bekijk hier de pdf van de Draad van Ariadne.

 

Doen

De referentiematentoolkit

Om rekenwiskundige informatie die je in het dagelijks leven tegenkomt naar waarde te kunnen schatten, is het handig om een set referentiegegevens paraat te hebben. In een online werkgroep op de Panama-conferentie 2021 gingen deelnemers, en van sommigen ook hun kinderen, op zoek naar hun eigen persoonlijke referentie...

Eenvoudig delen door een breuk, via de verhoudingsgedachte.

'Eeeh, hoe was het ook alweer: vermenigvuldigen met een breuk is delen… Nee, eeeh delen door een breuk is vermenigvuldigen…’

Ook als het op rekenen aankomt is het meestal niet handig om een rekenregel domweg ‘volgens het boekje’ toe te passen. Een typisch voorbeeld hiervan is: delen door een breuk is vermenigvuldig...

Columns

Elke keer weer

Groetjes van groep 4

In de handleiding lees ik dat er een begin gemaakt gaat worden met de tafel van vijf. De tafel van 1, 2 en 10 zijn al aan de beurt geweest. In groep 4 besluit ik om te beginnen met ‘warm te draaien’. ‘Pak allemaal je wisbordje maar’, zeg ik. Dat vindt iedereen altijd leuk dus dat is zo gepiept. ‘Eerst gaan we de tie...

Doen

Kletsende kubussen in de klas

Leerlingen doorzoeken het lokaal nauwkeurig. Kasten worden uitgepakt en opbergboxen verschoven. Soms roept een kind: ‘Is dit nu een driehoek of toch een piramide?’ of ‘Heeft al iemand een kubus gevonden?’ ‘Hoe praat een rechthoek eigenlijk?’ en ‘Wat voor karakter heeft een cirkel? Is die lief of juist een stiekemerd...

Praktijkonderzoek

Rekencoördinatoren hebben een goed verhaal

De opmaat voor een nieuwe rubriek in Volgens Bartjens

In deze Volgens Bartjens mag het werk van de rekencoördinator niet ontbreken. Deze heeft immers een belangrijke rol als het gaat om de wijze waarop de reken-wiskundemethode op de basisschool wordt ingezet. Hoe strikt houden we ons aan het boekje? Waar volgen we de methode en waar laten we haar los? Vooral wanneer er...

Het =-teken gebruiken, niet meer en niet minder!

Soms moet je als leerkracht wel eens ‘buiten het digitale boekje gaan’. Want ‘hoe rijker de elektronische leeromgeving is, hoe beter de leerkracht moet zijn die hem gebruikt’ (Kool, 2018). Schakel als leerkracht je gezonde reken-wiskundeverstand, óók bij het gebruik van digitale reken-wiskundemethoden, niet uit! 

 ...

Columns

Van de voorzitter - mei 2021

Bekomend van een prachtige studiedag en jaarvergadering schrijf ik deze column.

Op de dag van de studiedag werd Nederland gewekt met een persbericht over het Peil.Rekenen-wiskunde onderzoek van de Inspectie van het Onderwijs. Hiervan hadden wij enkele uren daarna de primeur op onze studiedag. Een heldere uitleg van...

Ontwikkeling en onderzoek

Reken-wiskundeonderwijs in 3D. Verslag van de 39e Panama-conferentie.

De titel van de 39e Panama-conferentie, Reken-wiskundeonderwijs in 3D, verwijst naar diepgang in het overdenken van het reken-wiskundeonderwijs. Dit verslag analyseert hoe deze diepgang in de overdenking naar voren kwam in verschillende bijdragen aan de conferentie. We stellen vast dat de verschillende dimensies in ...

Ontwikkeling en onderzoek

Opportunities-to-learn in Nederlandse reken-wiskundemethodes voor het basisonderwijs.

Marc van Zanten onderzocht in zijn promotieonderzoek de bijdrage die Nederlandse reken-wiskundemethodes leveren aan de opportunity-to-learn die basisschoolleerlingen wordt geboden. Hiertoe werden achttien huidige en vroegere methodes geanalyseerd op drie aspecten: de aangeboden leerinhoud, de gestelde prestatieverwa...

Ontwikkeling en onderzoek

Artikelen mei 2021 Volgens Bartjens - Ontwikkeling en Onderzoek

Bij ieder nummer van het tijdschrift Volgens Bartjens verschijnen twee artikelen in Volgens Bartjens – Ontwikkeling en Onderzoek. Deze verdiepende artikelen zijn alleen online beschikbaar. Bij dit nummer gaat het om een bijdrage van Marc van Zanten, naar aanleiding van zijn promotieonderzoek, en het verslag van de 3...

Redactioneel

Wat we kunnen leren van het TIMSS-onderzoek

Begin februari steeg het waterniveau in de Nederlandse rivieren. Door grote hoeveelheden regen en sneeuw in Duitsland en Zwitserland liepen veel uiterwaarden onder. Iris Verbruggen, onze kersverse eindredacteur, woont vlakbij de Waal. Iedere dag ging ze samen met haar zoontjes even kijken hoe het water steeds hoger ...

Nederlandse basisschoolleerlingen zijn beter gaan rekenen

De rekenvaardigheden van groep 6 leerlingen zijn in 2019 toegenomen. Dit blijkt uit het internationale trendonderzoek TIMSS. Nederland hoort voor rekenen weer tot de subtop. Jongens zijn echter nog steeds betere rekenaars dan meisjes. Leerlingen die thuis soms of geen Nederlands spreken, rekenen beduidend minder goe...

TIMSS-2019 beschouwd door twee bestuursleden van NVORWO

Wat een hoopgevende en positieve titel staat er boven het artikel van Martina Meelissen en Lin Weijn in dit nummer van Volgens Bartjens! Uit het TIMSS-rapport van 2019, waarover zij een boekje opendoen in hun artikel, blijkt dat de rekenvaardigheid van groep-6-leerlingen in Nederland weer is toegenomen en terug is o...

Columns

Boven, of onder NAP?

Bewijs uit het ongerijmde

Jaap van Lakerveld vertelt op rijm over de wereld van wiskunde en rekenen.

 

Rekencoördinator aan het woord

Twee rekencoördinatoren reageren op enkele uitkomsten van het TIMSS-onderzoek.

 

Weten

Verschillen tussen jongens en meisjes?

De Kennisrotonde onderzoekt hoe jongens en meisjes op school verschillen en welke facoren daarbij een rol spelen.

De Kennisrotonde van het Nationaal Regieorgaan Onderwijsonderzoek is een uniek loket voor de snelle beantwoording van vragen uit het onderwijs met kennis uit onderzoek. Iedereen die werkt in of nabij de onderwijspraktijk van het basisonderwijs, voortgezet onderwijs, (voortgezet) speciaal onderwijs, middelbaar beroep...

TIMSS-resultaten in perspectief

Een analyse van enkele opgaven

Volgens het TIMSS-onderzoek zijn leerlingen in groep 6 de afgelopen jaren beter gaan rekenen in vergelijking met veel andere landen. Maar hoe is dit onderzocht?

Welke opgaven maakten de leerlingen en hoe sluiten die aan op ons curriculum? Op verzoek van Volgens Bartjens ging Koeno Gravemeijer op onderzoek uit.

 

...

Volgens… de onderwijsadviseur

Wat kunnen onderwijsadviseurs met de resultaten van TIMSS?

Welke aanwijzingen geeft het rapport voor de inrichting van ons reken-wiskundeonderwijs? We vroegen het aan Conny Bodin. Zij  bespreekt een aantal opvallende uitkomsten vanuit haar ervaring als onderwijsadviseur. 

 

Leerkansen in/en de methode

Differentiëren, niet determineren

Methodes zijn belangrijk voor het leerstofaanbod dat leerlingen krijgen. Alle reken-wiskundemethodes bieden leerstof aan op verschillende moeilijkheidsniveaus. Hoe je daarmee omgaat is bepalend voor de leerkansen van je leerlingen.

 

Draad van Ariadne

Draad van Ariadne

Wiskunde voor kinderen van 4 t/m 12 jaar.

De rubriek 'Draad van Ariadne' bestaat uit 4 pagina's in het midden van het blad Volgens Bartjens. 

Anders kijken naar basisvaardigheden

Van leren rekenen naar gecijferde burgertjes

De resultaten van TIMSS 2019 zijn weer verschenen. De media staan bol van redeneringen en conclusies over wat de uitkomsten zeggen over de staat van ons (reken)onderwijs. Een belangrijk aspect blijft daarbij onderbelicht, namelijk een analyse van wat kinderen in deze tijd nu eigenlijk nodig hebben om zich te ontwikk...

Columns

Tien vriendjes

Groetjes uit groep 5

De rekenles in groep 5 gaat over het optellen van ‘grotere’ getallen. Ik weet dat sommigen dat al goed kunnen, maar besluit toch om te starten met een klassikale introductie. Hierin oefenen we de tienvriendjes nog eens. Sommige kennen vooral de term verliefde getallen, maar ik vertel dat ze vandaag door mij tienvrie...

Rekenbegaafde leerlingen naar een hoger niveau brengen

Verrijkingsprojecten voor rekenbegaafde leerlingen

Bij bestudering van het TIMSS-rapport1 blijkt dat leerlingen in Nederland het ‘aan de onderkant’ onverminderd uitstekend doen. Bijna alle leerlingen halen het basisniveau en daarmee kunnen we ons internationaal goed meten met de best presterende landen. Aan de bovenkant valt echter nog wel wat winst te behalen. Het ...

Doen

Rekenspellenwedstrijd

Over de rekenspellenwedstrijd 2021

Voor de zevende keer organiseren Volgens Bartjens en de NVORWO samen met de Marnix Academie, 999-Games en Wizz-spel de wedstrijd ‘Bedenk het beste rekenspel’.

Ook zin om dit jaar mee te doen? Dat kan!

 

Noodgedwongen thuis leren rekenen

De wereld om ons heen kan snel veranderen, dat laat de coronacrisis wel zien. Vanwege de schoolsluiting moesten op stel en sprong nieuwe vormen van onderwijzen en leren worden ingericht. Met vereende krachten is dat gelukt. Het onderwijs kon doorgaan, maar dan vanuit huis. Maar welk effect heeft thuisonderwijs op he...