Welkom
Volgens Bartjens is hét vaktijdschrift voor de praktijk van het reken-wiskunde-onderwijs. De inhoud van de artikelen is een toegankelijke mix van theorie, didactiek en praktijk, bedoeld voor leerkrachten, rekencoördinatoren, pabo-studenten, opleidingsdocenten, onderzoekers, adviseurs, ontwikkelaars en andere professionals die geïnteresseerd zijn in het reken-wiskundeonderwijs.
Draad van Ariadne
Bekijk ze allemaal
Word abonnee
Bekijk hier de mogelijkhedenDe redactie
Neem contact op met de redactie van Volgens Bartjens
Wereldse wiskunde
Annette Markusse en Iris Verbruggen
Ik ga graag koffiedrinken bij Artis. Je kunt daar heerlijk op het terras zitten en ondertussen naar de flamingo’s kijken. Het is een hele troep; ik schat zo’n dertig vogels die daar allemaal mooi roze staan te wezen.

Een wereld vol contexten
Paul Drijvers en Michiel Veldhuis
Nieuw in de kerndoelen rekenen en wiskunde is het domein Wiskunde en de wereld. Dit omvat naast het ontwikkelen van een wiskundige attitude ook het herkennen en gebruiken van wiskunde in alledaagse en maatschappelijke situaties. Wat betekent dit in de praktijk en hoe kunnen we de realisatie van dit domein handen en ...

Tafels klaarzetten en koekjes verdelen
Frans van Galen, Marije Klazema en Kaylee Grendelman
Een contextprobleem vraagt altijd om het vertalen van de gegeven situatie naar de wereld van de wiskunde. Het meest nuttig zijn opgaven die op verschillend niveau kunnen worden opgelost.
Wil je zelf een van de lessen geven? Download dan het lesplan Ouderavond of het lesplan Koekjes en geld verdelen.

Varaan
Ronald Keijzer
Ik denk dat veel mensen dit herkennen. Je bent ergens waar je niet bent om dieren te bekijken. Dan passeert toch onverwacht een groot of bijzonder dier.

De ‘Bonairiaanse placemat-methode’
Werken aan begrip en inzicht
Erica de Goeij
In september 2023 zijn de beide basisscholen van Stichting Openbaar Onderwijs Bonaire (SOOB), Kolegio Rayo di Solo en Kolegio Strea Briante, tezamen met de auteur van dit artikel, gestart met een reken-verbetertraject. Het traject is bedoeld om een nieuwe reken-wiskundemethode te implementeren, meer te differentiëre...

Draad van Ariadne, mei 2026
Wiskunde voor kinderen van 4 tot 12 jaar
Het Draad-ontwikkelteam | Illustraties: Nina Lathouwers
De rubriek 'Draad van Ariadne' bestaat uit 4 pagina's met wiskunde voor kinderen van 4 tot en met 12 jaar. De Draad staat in het midden van het tijdschrift Volgens Bartjens.
_w400_h260_bgtop.jpg)
Eén prentenboek, twee rekenreizen
Kiezen tussen meten en meetkunde bij De grootste reis ooit
Rob van Bree en Hanneke van Bree
Soms gebeurt het dat je op meerdere rekenmogelijkheden stuit als je door een prentenboek bladert. De verleiding is dan groot om alle mogelijkheden te benutten, maar dat is zelden verstandig. Voor een optimaal leereffect zijn scherpe keuzes noodzakelijk.
_w400_h260_bgtop.jpg)
Rekenen en burgerschap
Door de ogen van rekencoördinatoren
Janneke Buikema-Visscher, Jeroen van Rumpt, Willemien Eikelboom en Michiel Veldhuis
De verstrengeling van burgerschap en reken-wiskundeonderwijs ligt niet voor iedereen direct voor de hand. In dit artikel beschrijven we onze zoektocht om bewustwording bij rekencoördinatoren te vergroten ten aanzien van de rol die rekenen-wiskunde speelt in alledaagse en maatschappelijke situaties. We komen met een...
_w400_h260_bgtop.jpg)
Wie krijgt verlengde instructie?
Volgens… de onderwijsadviseur
Conny Bodin-Baarends
Tijdens rekenlessen lijken meer meisjes dan jongens verlengde instructie te krijgen. Wat zegt dit over de keuzes van leerkrachten en het zelfvertrouwen van leerlingen?

Voorbij het verleden
Jaap van Lakerveld | Illustratie: Helen van Vliet
Dat meisjes werden klaargestoomd
Voor huwelijk en moederschap
En jongens voor de arbeid, of het broederschap
Is niet waarvan men tegenwoordig droomt

Rekenen in het dagelijks leven
Volgens het boekje
Marc van Zanten
Wiskunde is overal, ook in het dagelijkse leven. Dat is nu zo en dat was vroeger niet anders. Vlak voor de Tweede Wereldoorlog verscheen een boekenserie over rekenen in het dagelijkse leven, die ruim tien jaar in gebruik zou blijven.

Winkels verkopen veel water
Lia Oosterwaal en Vincent Jonker
Eén van de thema’s van een recente Grote Rekendag (in 2023) was het thema 'De Afvalparade'. Leerlingen gaan hierbij aan het werk met het hergebruiken en verminderen van afval.

Wat doet een detective in de wiskundeles?
Werken aan een wiskundige attitude.
Erica de Goeij en Wieke Mouris
Het leren van wiskunde omvat meer dan kennis, vaardigheden en inzichten opdoen, het vraagt ook om het ontwikkelen van een wiskundige attitude. Hoe stel je je bijvoorbeeld op bij het oplossen van een wiskundig vraagstuk? Hoe reageer je als je het even niet weet? En laat je je verwonderen door getallen en hun bijzonde...
_w400_h260_bgtop.jpg)
Wereldse wiskunde…
van de voorzitter
Jenneken van der Mark
De wereld, de wereld van het onderwijs, de wereld van de wiskunde en de wiskundige wereld. We leren wiskunde om de wereld te begrijpen, dat vraagt om de wiskunde in de wereld te herkennen en te waarderen. Het gaat er uiteindelijk om dat de wiskundige wereld betekenis krijgt en houdt voor leraren én voor leerlingen.
...
Volgens Bartjens - Ontwikkeling en Onderzoek, mei 2026
Marian Hickendorff
Bij ieder nummer van het tijdschrift Volgens Bartjens verschijnen twee artikelen in Volgens Bartjens – ontwikkeling en onderzoek. Deze verdiepende artikelen zijn op de site van Volgens Bartjens beschikbaar. Het eerste artikel is van Sabine Lit, Marjolein Kool en Paul Drijvers. Het gaat over wat leraren moeten weten ...
_w400_h260_bgtop.jpg)
Website: Rijke rekenlessen in de praktijk
Uit de rugzak van meester Bartjens
Annette Markusse en Madhuvanti Anantharajan
Neem eens een kijkje op de nieuwe website Rijke rekenlessen in de praktijk: https://rijkerekenlessen.nl .
Hij werd ontwikkeld voor de pabo, maar is ook interessant voor leerkrachten die al voor de klas staan.

Big Knowledge voor lesgeven in wiskundig probleemoplossen: een literatuuronderzoek
Sabine Lit, Marjolein Kool & Paul Drijvers.
Probleemoplossen is een nieuw kerndoel in het reken-wiskundeonderwijs in Nederland. Uit onderzoek is bekend dat het uitdagend is voor leraren om dit in de praktijk te realiseren. Dit artikel beschrijft de uitkomsten van een literatuuronderzoek, dat op basis van 104 wetenschappelijke artikelen in kaart brengt wat ler...

Reken-wiskundeonderwijs met oog voor burgerschap – de ontwikkeling van een model
Jeroen van Rumpt, Willemien Eikelboom, Janneke Buikema, Ronald Keijzer, Michiel Veldhuis
In dit artikel beschrijven we de ontwikkeling van een model dat de rol van waarden in het reken-wiskundeonderwijs zichtbaar en bespreekbaar maakt. Aanleiding voor het ontwikkelen van dit model is de wens om de doeldomeinen kwalificatie en socialisatie in het reken-wiskundeonderwijs meer in balans te brengen. We late...
_w400_h260_bgtop.jpg)
Doelgericht rekenen via spel
Iris Verbruggen en Annette Markusse
‘Wat er ook speelt in een land, laat het vooral de kinderen zijn’, schreef Loesje (al in 1993). Een uitspraak om vanuit meerdere kanten over door te denken.
In deze editie van Volgens Bartjens doen we dat natuurlijk vooral vanuit het perspectief van spelen, leren en rekenen en wiskunde. Want spel is een essentieel...
_w400_h260_bgtop.jpg)
Goed reken-wiskundeonderwijs begint bij de kleuters
Hans van Luit en Eveline Schoevers
De onlangs gepubliceerde leidraad Betekenisvol en doelgericht reken-wiskundeonderwijs in groep 1 en 2 is gemaakt voor leerkrachten, schoolleiders, intern begeleiders en andere onderwijsprofessionals die hun reken-wiskundeonderwijs willen onderbouwen met kennis uit onderzoek. De auteurs lichten de leidraad toe in dit...

Recepten voor zieke dieren
Frans van Galen en Fenne van Os
De knuffeldieren zijn ziek en hebben een recept van de dokter gekregen. Hoe kun je duidelijk weergeven hoeveel van elk medicijn ieder dier nodig heeft?
Wil je zelf deze les geven? Download hier het lesplan. Bij dit artikel staan video-opnamen van de les.

Doelgericht werken in groep 1 en 2, maar niet met alleen lesjes!
Betekenisvol reken-wiskundeonderwijs in groep 1–2
Jenneken van der Mark en Judith Zant
Doelgericht werken speelt een steeds grotere rol in het onderwijs aan jonge kinderen. Tegelijkertijd roept het in groep 1 en 2 vragen op: hoe blijf je zicht houden op doelen, zonder het spel en de natuurlijke nieuwsgierigheid van kinderen te verliezen? In dit artikel beschrijven Jenneken van der Mark en Judith Zant ...

Een praktijkverhaal over rekendoelen
Theo van den Bogaart en Mascha Enthoven
Lange lijsten rekendoelen kunnen, met name in de lage groepen, de leerkracht overweldigen. Dit artikel vertelt hoe op enkele scholen leerkrachten in hun team bekrachtigd werden om anders naar de rekendoelen voor de kleuterklassen te gaan kijken.

Draad van Ariadne, maart 2026
Wiskunde voor kinderen van 4 tot 12 jaar
Het Draad-ontwikkelteam | Illustraties: Nina Lathouwers
De rubriek 'Draad van Ariadne' bestaat uit 4 pagina's met wiskunde voor kinderen van 4 tot en met 12 jaar. De Draad staat in het midden van het tijdschrift Volgens Bartjens.
_w400_h260_bgtop.jpg)
Prentenboeken als hefboom
Gerard Hartdorff
Prentenboeken zijn er vooral om de dag met de kleuters samen te beginnen: gezellig in de kring en in gesprek over alles wat er op de plaatjes te zien is.

Bouwmeesters aan het werk!
Rianne Quicken-Baarslag
Gewapend met blokken, buizen, platen en een grenzeloze fantasie bouwen jonge kinderen in de bouwhoek niet alleen indrukwekkende bouwwerken, maar ook aan hun eigen ontwikkeling.

Klimmen
De wiskundebril
Ronald Keijzer
In Nederland zijn de steden in het algemeen plat. Maar buiten Nederland is dat vaak anders.

Toverballen maken
Lia Oosterwaal
In een themanummer over rekenen-wiskunde in de onderbouw, beschrijven we een kleurige activiteit voor de groepen 1 en 2.
_w400_h260_bgtop.jpg)
Wat toetsen we nu eigenlijk met rekenen?
Elio Salsano en Michiel Veldhuis
Welke factoren beïnvloeden de prestaties van basisschoolleerlingen op de volgsysteemtoets rekenen-wiskunde? Dit artikel beschrijft hoe toetsanalyses en leerlinggesprekken inzicht geven in deze factoren en hoe dit kan leiden tot gerichte interventies.

Spelen en leren met logiblokken
Marc van Zanten
Kleuterjuffen en -meesters kennen ze vast wel: logiblokken, plastic vormen met verschillende eigenschappen. Een klassieke set bestaat uit 48 blokken die van elkaar verschillen in vorm (vierkant, rechthoek, driehoek of cirkel), kleur (rood, geel of blauw), dikte (dik of dun) en maat (groot of klein) (afbeelding 1).
...
Doelgericht rekenen
Jaap van Lakerveld | Illustratie: Helen van Vliet
Wie in het voetbalspel iets wil betekenen
Moet doelgericht en pijlsnel kunnen rekenen
Hoever is het lopen naar het strafschopgebied
En hoever vliegt de bal als je een boogbal schiet
Hoe breed is de breedte van de achterlijn
En hoort de lijndikte wel of niet bij het terrein
Wie in het voetbalspel iets wil betekenen
Moet doe...
_w400_h260_bgtop.jpg)
Als spelen het uitgangspunt zou mogen zijn.
Jenneken van der Mark
In dit prachtige nummer over het jonge kind en zijn of haar reken-wiskunde ontwikkeling lezen we meerdere keren dat het leren van het jonge kind vooral plaatsvindt als er veel ruimte is voor spel. Spel in een voorbereide omgeving, die tevens een betekenisvolle context biedt, stelt kinderen in staat om ervaringen op ...

In memoriam Adri Treffers 1935 - 2026
Op 6 januari 2026 is prof. dr. Adri Treffers overleden. Adri was van 1989 tot 1998 vanwege de NVORWO bijzonder hoogleraar ‘Domeinspecifieke Onderwijstheorieën in het bijzonder voor Rekenen en Wiskunde’ aan de Universiteit Utrecht. Daarna bleef hij actief als gewoon hoogleraar. In zijn oratie ‘Het voorkomen van ongec...

Volgens Bartjens - Ontwikkeling & Onderzoek, maart 2026
Marian Hickendorff
Bij ieder nummer van het tijdschrift Volgens Bartjens verschijnen twee artikelen in Volgens Bartjens – Ontwikkeling en Onderzoek. Deze verdiepende artikelen zijn op de site van Volgens Bartjens beschikbaar.

Kom naar het Rekendiner in Gouda – 12 mei 2026
Met een wiskundige bril naar en in de wereld kijken
Susanne der Kinderen
Met een wiskundige bril op ga je wiskunde overal zien. Op basis van inzichten uit (lopend) onderzoek bespreekt Michiel Veldhuis, associate lector rekenen-wiskunde, Radiantlectoraat Rekenen-wiskunde & Universiteit Utrecht en bestuurslid NVORWO, waar mensen wiskunde om zich heen zien. En vooral ook waar ze dat niet zi...

Het bewustzijn van pabostudenten van de leerlijnen rekenen-wiskunde in de opleiding
Michiel Veldhuis & Sonja Stuber
In hoeverre zijn pabostudenten zich bewust van de leerlijnen rekenen-wiskunde in de opleiding en hoe zien ze hun eigen ontwikkeling daarop? Uit antwoorden op onze vragenlijst en tekeningen van hun ontwikkeling bij rekenen-wiskunde blijkt dat 58 eerste- en tweedejaarsstudenten zich redelijk competent voelen voor het ...