Welkom

Volgens Bartjens is hét vaktijdschrift voor de praktijk van het reken-wiskunde-onderwijs. De inhoud van de artikelen is een toegankelijke mix van theorie, didactiek en praktijk, bedoeld voor leerkrachten, rekencoördinatoren, pabo-studenten, opleidingsdocenten, onderzoekers, adviseurs, ontwikkelaars en andere professionals die geïnteresseerd zijn in het reken-wiskundeonderwijs.

Draad van Ariadne Bekijk ze allemaal

Word abonnee

Bekijk hier de mogelijkheden

Redactie

Neem contact op met de redactie
Weten

Gecijferdheid en burgerschap

Bij gecijferdheid gaat het om leren omgaan met kwantitatieve situaties in de wereld om ons heen.  Bij burgerschap gaat het om leren omgaan met complexe situaties in de wereld om ons heen. Daar zit veel overlap tussen. Volgens Kees Hoogland kunnen we daarom niet vroeg genoeg beginnen met het verbinden van beide vakge...

Columns

Kritisch burgerschap volgens Bartjens

Cijfers & Letters

Wat moet het bijzonder geweest zijn in de school van Willem Bartjens (1569-1638) in Amsterdam, beroemd geworden met zijn leerboek ‘Cijfferinghe’. En wat zullen de kinderen er veel geleerd hebben.

 

Columns

Kritisch burgerschap

Van de voorzitter

Een prachtig thema om in een vakblad als de onze van alle kanten te belichten!

 

Ontwikkeling en onderzoek

Volgens Bartjens Ontwikkeling en Onderzoek mei 2022

Bij ieder nummer van het tijdschrift Volgens Bartjens verschijnen twee artikelen in Volgens Bartjens – Ontwikkeling en Onderzoek. Deze verdiepende artikelen zijn op de site van Volgens Bartjens beschikbaar. Bij dit nummer gaat het om een artikel van Marije Stolte, die schrijft naar aanleiding van haar promotieonderz...

Doen

Puzzel je mee?

Uit de rugzak van meester Bartjens

Welke rekensymbolen horen in de roze vakjes?

Maak de sommen kloppend. Vul in de roze vakjes +,  - , : , of x in. Als het nodig is kun je in de blauwe vakjes haakjes zetten.  



Ontwikkeling en onderzoek

Computational thinking: van het klaslokaal naar het curriculum van de lerarenopleiding

De rol van technologie in de maatschappij groeit en mede daardoor vindt technologie steeds vaker haar weg naar het klaslokaal. Als gevolg hiervan ontstaat in het basisonderwijs aandacht voor robotica, programmeren en 21e-eeuwse vaardigheden als probleemoplossend vermogen, analytisch denken en digitale geletterdheid....

Ontwikkeling en onderzoek

Van afleiding tot oplossing. De relatie tussen rekenkundige creativiteit en aandachtsprocessen.

Marije Stolte onderzocht in haar promotieonderzoek wat de samenhang is tussen verschillende aandachtsprocessen, creativiteit en rekenen/wiskunde. Ze voerde haar onderzoek uit bij basisschoolleerlingen tussen de 8 en 13 jaar oud. De resultaten laten zien dat de wijze waarop verminderde inhibitie samenhangt met (reken...

Redactioneel

Rekenen-wiskunde met jonge kinderen

‘Van die letters waar je mee kunt tellen’, hoorde ik mijn zoon van 5 jaar onlangs tegen zijn oma zeggen. Hij bedoelde natuurlijk de cijfers. Wat mij betreft kenmerkend voor de manier waarop jonge kinderen de wereld om zich heen tot zich nemen. 

 

Doen

Reken op thematiseren

Thematiseren is een werkwijze om onderwijs betekenisvol te maken. In dit artikel leggen we uit waarom thematiseren de betrokkenheid verhoogt en geven we suggesties hoe je daaraan rekendoelen en rekentaal verbindt.

 

Columns

Deel je successen

Van de voorzitter

In haar column vertelt NVORWO-voorzitter Jenneken van der Mark over de ontwikkelingen van de komende tijd.

 

Doen

Vouwen met papier

Een praktijksuggestie voor groep 1 en 2

Jonge kinderen vinden het vaak heerlijk om vouwwerkjes te maken. Bovendien biedt het vouwen kansen voor allerlei ontdekkingen, met name op het gebied van meetkunde. In dit artikel bespreken de auteurs hoe je vouwactiviteiten in groep 1 en 2 kunt aanbieden.

 

Doen

Tellen als een rijk probleem

Leerlingen in groep 3 en 4 kennen de telrij tot 100, maar doorzien ze ook de structuur van de getallen? In de les die hier beschreven wordt moeten leerlingen een manier bedenken om het tellen van voorwerpen te organiseren, en dat blijkt nog niet zo eenvoudig als je in een groepje samenwerkt. Het tellen leidt tot een...

Draad van Ariadne

Draad van Ariadne maart 2022

De rubriek 'Draad van Ariadne' bestaat uit 4 pagina's in het midden van het blad Volgens Bartjens. De editie van maart biedt inspiratie voor vouwen. Veel plezier!

 

Columns

Kort en klein

Groetjes van groep 6

De rekenles vandaag gaat over maten. Lengtematen om precies te zijn.

 

Columns

Friedrich Fröbel (1782-1852) en Hieronymus van Alphen (1746-1803)

Bewijs uit het gerijmde

Waar kan je leven beter starten

Dan in een rijke leeromgeving,

Als bron van actie en beleving,

Ofwel in Fröbel ’s Kindergarten

Om daar te knippen en te plakken,

Met blokken spelen en te bouwen,

Of spelend leren door te vouwen

En alles zelf aan te pakken.

 

Volgens Van Alphen lang ervoor

Was spelen al om va...

Weten

Berekend hulp bieden

Zonder basiskennis geen duurzaam bouwwerk

In november 2021 verscheen Berekend! Van rekenprobleem tot dyscalculie van Wied Ruijssenaars en Cécile Ruijssenaars-Elshoff. Dit boek beschrijft wat hardnekkige en resistente rekenproblemen zijn, hoe je handelingsgericht onderzoek doet en effectief instructie geeft, zo vroegtijdig mogelijk. Niet-geautomatiseerde bas...

Weten

Rekenraadsels uitvinden

Hoe een foutje in de Draad leidt tot gemotiveerde rekenaars

In de Draad van Ariadne (november 2021) zat een foutje. Het rekenraadsel van Faris klopte niet (afbeelding 1)1. Alle opdrachten in de Draad worden zorgvuldig gecheckt voordat ze worden gepubliceerd. Maar nu was er toch een foutje tussendoor geglipt. Heel even hadden we er de pest over in, maar daarna zagen we ook ee...

Ruzie in het kabouterdorp

Volgens het boekje

Danny (4 jaar) heeft van acht blokken een toren gebouwd. De leerkracht komt even bij hem kijken. ‘Mooi wordt ‘ie, hè? En hoog…’ Danny wijst met z’n hand de hoogte aan en begint spontaan te tellen. Daarbij houdt het opzeggen van de telwoorden echter geen gelijke tred met het aanwijzen van de blokken.
‘Zes blokken’, i...

Praktijkonderzoek

Van een methode volgen naar een methode gebruiken

Rekencoördinator aan het woord

De meeste leerkrachten herkennen zich er vast wel in: na het kiezen en invoeren van een nieuwe rekenmethode ga je vol enthousiasme aan de slag. Alles wat niet goed was aan de vorige methode, zal met deze nieuwe methode wel opgelost worden. De methode wordt nauwkeurig van A tot Z gevolgd. En voordat je het weet, ben ...

Doen

Prentenboeken met reken-wiskundige inhoud voor groep 1-2

In dit artikel komen drie prentenboeken met een reken-wiskundige inhoud aan bod, die ontstaan zijn vanuit een unieke samenwerking tussen de auteurs van dit artikel en bekende schrijvers en illustratoren van prentenboeken. Prentenboeken bieden mogelijkheden om jonge kinderen in aanraking te laten komen met rekenen-wi...

Columns

‘Hallo allemaal!’: rekenen met de gitaar…

Cijfers&Letters

Niets leuker dan zingen met kleuters. Daar word je heel blij van. Nadat ik sinds een paar jaar mijn onderwijslier als vakdidacticus Nederlands aan de wilgen heb gehangen, heb ik mijn muzikale hobby ingezet om met kleuters te gaan zingen.

 

Ontwikkeling en onderzoek

Volgens Bartjens - Ontwikkeling en onderzoek, maart 2022

Bij ieder nummer van het tijdschrift Volgens Bartjens verschijnen twee artikelen in Volgens Bartjens – Ontwikkeling en Onderzoek. Deze verdiepende artikelen zijn alleen online beschikbaar.

Bij dit nummer is het eerste artikel van Loek Spitz. Het gaat over het reken-wiskundeonderwijs op Nederlandse basisscholen ten ...

Spel en rekenles

Je kunt altijd rekenen op spel!

Uit de rugzak van Meester Bartjens

Ronald Keijzer tipt www.rekenenopspel.nl, een onderzoeksproject van Hogeschool IPABO en Marnix Academie

 

Ontwikkeling en onderzoek

Reken-wiskundeonderwijs op Nederlandse basisscholen ten tijde van de vanwege covid-19 ingestelde lockdown

Tijdens de door covid-19 veroorzaakte lockdown moest het onderwijs op de basisschool plotseling op geheel andere wijze, namelijk online, op afstand, worden gegeven. Dit artikel beschrijft de gevolgen hiervan voor het reken-wiskundeonderwijs aan de hand van een vragenlijstonderzoek onder basisschoolleerkrachten.

He...

Ontwikkeling en onderzoek

Samen ontwerpen van de Grote Rekendag

Dit artikel beschrijft wat het ontwerpproces van de Grote Rekendag 2022 typeert. Ontwerpoverwegingen zijn zichtbaar gemaakt en er is nagegaan hoe deze afhangen van de samenwerking en achtergronden van de verschillende onderwijsprofessionals die samenwerken in het ontwerpen van de Grote Rekendag.

Uit de huidige stud...

Redactioneel

40 jaar wiskundeplezier

Veertig jaar geleden – ik was nog een sprieterige tiener met paardenstaart – zat ik in de brugklas van het Goese Lyceum en kreeg ik voor het eerst wiskunde. Wat een genoegen was dat!

 

Weten

Veertig jaar NVORWO

Een blik op het verleden, heden en de toekomst

Een mijlpaal van veertig jaar NVORWO (Nederlandse Vereniging tot Ontwikkeling van het Reken-Wiskunde Onderwijs) vraagt om een bijzondere aftrap van dit jubileumnummer.

Negen leden vertellen vanuit hun vakgebied over de betekenis van de NVORWO. Wat is er bereikt? Waar wordt op dit moment aan gewerkt? En wat zijn de ...

Columns

Volgens Bartjens en volgens Bartjens

Volgens Bartjens en volgens Bartjens

 

Of Bartjens plezier in rekenen vergrootte

Valt uit zijn rekenboek niet af te leiden

Maar Vondel heeft in vroeger tijden

De meester wel met wierook overgoten

 

Des meesters werk diende slechts ter lering

En ter versterking van de handelsgeest

Zijn didactiek was streng e...

Columns

Veertig jaar

Veertig jaar

 

Veertig jaar rekenen- en wiskundeplezier

Twee keer twintig jaren en misschien

Is dat ook wel te zien als vier keer tien

Of met wat fantasie als tien keer vier

 

En valt er wat te vieren, ben ik er altijd bij,

Kan ik op zo’n feestje amper wachten

Mensen lijken feestjes hoog te achten

Acht maa...

Weten

Digitale ondersteuning bij rekeninterventies

Rekensoftware biedt perspectief

Vroegtijdig signaleren en preventief goed rekenonderwijs voorkomt problemen met rekenen. Er zijn steeds meer digitale middelen beschikbaar die hierbij kunnen ondersteunen. In dit artikel komen de vragen aan de orde: Wat zijn succesvolle factoren voor rekeninterventies bij rekenproblemen? En wat is hierbij de toegevo...

Doen

Een wiskunstige verjaardagskaart

Als iemand jarig is, stuur je die persoon een kaartje. Maar hoe werkt dat als een tijdschrift jarig is? Deze vraag legde Bartjan Vollmuller voor aan groep 7 van basisschool De Mare in Alphen aan den Rijn.

 

Praktijkonderzoek

Sneeuwpoppen als wiskundig object

Halverwege februari 2021 sneeuwde het flink. Tijdens de tweede coronalockdown was dit een zeer welkom cadeautje. De vers gevallen sneeuw biedt namelijk allerlei mogelijkheden om wiskunde te zien en te beleven. Zeker in een tijd van veel beeldschermwerk, was het voor studenten aan de lerarenopleiding de hoogste tijd ...

Draad van Ariadne

Draad van Ariadne januari 2022

Wiskunde voor kinderen van 4 t/m 12 jaar.

De rubriek 'Draad van Ariadne' bestaat uit 4 pagina's in het midden van het blad Volgens Bartjens. De editie van januari staat in het teken van 40. Veel wiskundeplezier met de zoektocht naar 40 en de puzzels!

 

 

Praktijkonderzoek

Kleine rekenspelletjes met een groot effect

Rekencoördinator aan het woord

In het voorjaar van 2020 zijn wij met ons team overgestapt naar Pluspunt versie 4 van Malmberg. Tegelijkertijd hebben we ook additioneel materiaal bekeken. Onze keuze viel op Rekensprint en spellen die gekoppeld zijn aan de SLO drempels.

 

Doen

Kijken naar Kinderen

Beelden brengen rekencoördinatoren op verhaal

In het schooljaar 2021-2022 is de NVORWO in samenwerking met diverse partners gestart met het organiseren van masterclasses. Op 6 oktober jl. stond Belinda Terlouw op het programma met een masterclass over Kijken naar Kinderen. Hierin liet ze aan rekencoördinatoren zien hoe je deze methodiek als middel kunt inzetten...

Columns

Geen dag hetzelfde

Groetjes van groep 4

Net als vorige week neem ik vier kinderen mee uit groep 4. Het zijn redelijk sterke rekenaars en het is de bedoeling dat we verder gaan waar we vorige keer gestopt zijn. Dat is met wat grotere getallen rekenen.