Tijdschrift Volgens Bartjens

Dit artikel beschrijft een door het Comeniusprogramma gefinancierd project waarin een digitale leeromgeving is ontwikkeld voor pabostudenten. Deze leeromgeving is gebaseerd op video’s van ervaren Nederlandse basisschoolleerkrachten die in hun eigen klas verschillende rijke reken-wiskundelessen geven. De video’s bied...

De 44^e Panamaconferentie stond in het teken van de verbinding tussen wiskunde en de wereld. Belangrijke onderwerpen waren de implementatie van de nieuwe kerndoelen rekenen-wiskunde, probleemoplossen, taal en aandacht voor verschillende onderwijsbehoeften. Deelnemers benadrukten het belang van rijke, betekenisvolle e...

Productief omgaan met rekenen-wiskunde vraagt een wiskundige attitude. Rekenangst kan dit juist in de weg zitten. In dit artikel beschrijven we hoe lerarenopleidingen basisonderwijs aandacht besteden aan het ontwikkelen van een wiskundige attitude bij studenten en aan het ondersteunen van studenten met rekenangst. 

Adri Treffers (1935–2026) was een van de belangrijkste vernieuwers van het reken-wiskundeonderwijs in Nederland en had ook grote invloed in Vlaanderen. Als wiskundedidacticus werkte hij decennialang aan de ontwikkeling van het realistisch reken-wiskundeonderwijs, een onderwijsvisie waarin wiskunde wordt gezien als e...

Bij ieder nummer van het tijdschrift Volgens Bartjens verschijnen twee artikelen in Volgens Bartjens – ontwikkeling en onderzoek. Deze verdiepende artikelen zijn op de site van Volgens Bartjens beschikbaar. Het eerste artikel is van Sabine Lit, Marjolein Kool en Paul Drijvers. Het gaat over wat leraren moeten weten ...

Probleemoplossen is een nieuw kerndoel in het reken-wiskundeonderwijs in Nederland. Uit onderzoek is bekend dat het uitdagend is voor leraren om dit in de praktijk te realiseren. Dit artikel beschrijft de uitkomsten van een literatuuronderzoek, dat op basis van 104 wetenschappelijke artikelen in kaart brengt wat ler...

In dit artikel beschrijven we de ontwikkeling van een model dat de rol van waarden in het reken-wiskundeonderwijs zichtbaar en bespreekbaar maakt. Aanleiding voor het ontwikkelen van dit model is de wens om de doeldomeinen kwalificatie en socialisatie in het reken-wiskundeonderwijs meer in balans te brengen. We late...

In dit artikel beschrijven we de ontwikkeling van een model dat de rol van waarden in het reken-wiskundeonderwijs zichtbaar en bespreekbaar maakt. Aanleiding voor het ontwikkelen van dit model is de wens om de doeldomeinen kwalificatie en socialisatie in het reken-wiskundeonderwijs meer in balans te brengen. We late...

Bij ieder nummer van het tijdschrift Volgens Bartjens verschijnen twee artikelen in Volgens Bartjens – Ontwikkeling en Onderzoek. Deze verdiepende artikelen zijn op de site van Volgens Bartjens beschikbaar. 

In hoeverre zijn pabostudenten zich bewust van de leerlijnen rekenen-wiskunde in de opleiding en hoe zien ze hun eigen ontwikkeling daarop? Uit antwoorden op onze vragenlijst en tekeningen van hun ontwikkeling bij rekenen-wiskunde blijkt dat 58 eerste- en tweedejaarsstudenten zich redelijk competent voelen voor het ...

De in 2025 overleden Kees Hoogland heeft veel voor het reken-wiskundeonderwijs betekend. Dit artikel is een bewerking van een artikel van Kees uit 2023. We belichten aldus Kees’ betekenis voor het reken-wiskundeonderwijs. Kees benadrukte dat rekenen in het dagelijks leven vooral draait om het interpreteren, redenere...

Bij ieder nummer van het tijdschrift Volgens Bartjens verschijnen twee artikelen in Volgens Bartjens – Ontwikkeling en Onderzoek. Deze verdiepende artikelen zijn op de site van Volgens Bartjens beschikbaar.

Leerlingen met veel reken-wiskundig potentieel, veelbelovende rekenaars genoemd, worden in Nederland vaak onvoldoende herkend en uitgedaagd. Er zijn verschillende groepen veelbelovende rekenaars die elkaar gedeeltelijk overlappen: hoogpresterende, creatieve en hoogbegaafde leerlingen. Sommige van deze leerlingen pre...

De 43^e Panamaconferentie, gehouden op 22 en 23 mei 2025 in Zeist, stond in het teken van ‘AI, tijd en rekenen-wiskunde’. Het thema tijd werd breed opgevat: van de geschiedenis van tijdmeting tot de manier waarop kinderen tijd leren ervaren, plannen en begrijpen. Tijdens de conferentie kwam naar voren dat het goed ga...

Bij ieder nummer van het tijdschrift Volgens Bartjens verschijnen twee artikelen in Volgens Bartjens – Ontwikkeling en Onderzoek. Deze verdiepende artikelen zijn op de site van Volgens Bartjens beschikbaar. Het eerste artikel is een bijdrage van Arthur Bakker, Lonneke Boels, Marian Hickendorff, Vincent Jonker, Hans ...

Het succes van het reken-wiskundeonderwijs wordt steeds vaker afgemeten aan de percentages leerlingen die streefniveau 1S behalen: 65% van de leerlingen zou 1S moeten halen. Dit veronderstelt dat 1S een eenduidig en gefundeerd referentieniveau is, dat goed gemeten kan worden middels een drempelwaarde op een schaal v...

In dit artikel geven we een breed overzicht van hoe studenten in een lerarenopleiding hun eigen attitude, kennis en vaardigheden beschrijven na deelname aan een keuzevak over het ondersteunen van meertalige leerlingen bij rekenen-wiskunde. We beschrijven de opzet en inhoud van het keuzevak en relateren deze aan de m...

Bij ieder nummer van het tijdschrift Volgens Bartjens verschijnen twee artikelen in Volgens Bartjens – Ontwikkeling en Onderzoek. Deze verdiepende artikelen zijn op de site van Volgens Bartjens beschikbaar.  
Het eerste artikel is geschreven door Kees Buijs. Hij geeft een nadere analyse over de opbrengst van het Nede...

Wat betekent reflectie in de mbo-rekenles en hoe kan reflecteren bijdragen aan de gecijferdheid van studenten?  

Afgaande op de leerresultaten einde basisonderwijs gaat het tamelijk goed met het reken-wiskundeonderwijs in Nederland, ondanks regelmatige berichten in de media waarin het tegendeel wordt beweerd. In een eerdere bijdrage in dit tijdschrift werd deze stelling onderbouwd met een analyse van leerresultaten in de afgel...

Sinds 2009 wordt tweejaarlijks onderzoek gedaan naar de studielast en contacttijd voor rekenen-wiskunde op de lerarenopleiding basisonderwijs. In 2025 blijkt deze studielast historisch laag, ondanks het blijvende belang van basisvaardigheden. Door onderwijsvernieuwingen, zoals flexibel opleiden en vakoverstijgende l...

Bij ieder nummer van het tijdschrift Volgens Bartjens verschijnen twee artikelen in Volgens Bartjens – Ontwikkeling en Onderzoek. Deze verdiepende artikelen zijn op de site van Volgens Bartjens beschikbaar. 

Sinds de invoering van de referentieniveaus in 2010 vormen deze de basis voor het beoordelen van reken-wiskundeprestaties in het Nederlandse basisonderwijs. Waar de kerndoelen door de jaren heen wisselden tussen abstracte en gedetailleerde formuleringen, bieden de referentieniveaus een meetbaar kader voor onderwijsr...

Dit artikel onderzoekt de kenmerken en motivaties van sterk rekenende studenten in de lerarenopleiding basisonderwijs. Terwijl veel aandacht gaat naar onvoldoende gecijferde studenten, is er weinig focus op sterke rekenaars, die juist van grote waarde kunnen zijn in het onderwijs.

Bij ieder nummer van het tijdschrift Volgens Bartjens verschijnen twee artikelen in Volgens Bartjens – Ontwikkeling en Onderzoek. Deze verdiepende artikelen zijn op de site van Volgens Bartjens beschikbaar. Het eerste artikel is van Maarten Müller. Hij schrijft over ‘Building Thinking Classrooms’.

Dit artikel bepleit de introductie van stippendiagrammen en varianten daarvan, zoals histodots en hoeddiagrammen, in het basisonderwijs om de overgang van casus-staafdiagrammen naar histogrammen en boxplots te ondersteunen en om hardnekkige misvattingen te verminderen. Het nieuwe kerndoel data voor rekenen-wiskunde ...

De nieuwe kerndoelen voor rekenen en wiskunde maken duidelijk dat uitsluitend directe instructie niet voldoende is om alle doelen te bereiken. De resultaten van Peter Liljedahl's onderzoek naar Building Thinking Classrooms bieden hiervoor wel een oplossing. Door wiskundig probleemoplossen als middel in te zetten, wo...

Bij ieder nummer van het tijdschrift Volgens Bartjens verschijnen twee artikelen in Volgens Bartjens – Ontwikkeling en Onderzoek. Deze verdiepende artikelen zijn op de site van Volgens Bartjens beschikbaar. Het eerste artikel is geschreven door Alexander Schüller en gaat over het rekenen van anderstaligen.

Dit artikel benadrukt drie eisen voor leraren om de meertaligheid van leerlingen te herkennen en optimaal voor betekenisgeving te benutten in de klas: meertaligheid activeren in de les, inzicht krijgen in de wiskundige waarde van meertalige bijdragen, en deze bijdragen toepassen om wiskundig begrip te versterken. Zo...

In dit artikel beschrijven we hoe vijf leraren-in-opleiding de vertaalslag maken van een voorbeeldles over algebraisch redeneren op de opleiding naar hun stagepraktijk. We bekijken de lesdoelen die ze formuleren, het lesverloop en hun eigen reflectie op de gegeven les. Daarnaast reflecteren we op de potentie van de ...

Bij ieder nummer van het tijdschrift Volgens Bartjens verschijnen twee artikelen in Volgens Bartjens – Ontwikkeling en Onderzoek. Deze verdiepende artikelen zijn op de site van Volgens Bartjens beschikbaar. Bij deze editie is het eerste artikel van Kees Buijs. Hij maakt een analyse van peilingen van het onderwijsniv...

Is er sprake van een substantiële en gestage achteruitgang van de leerresultaten van het reken-wiskundeonderwijs in Nederland in de afgelopen 15 jaar? En is het dus terecht dat er over deze achteruitgang regelmatig ophef in de media wordt gemaakt? 

De 42e Panamaconferentie met als thema ‘Denkend aan rekenen-wiskunde’, die in het voorjaar van 2024 gehouden is, richt zich op de actualiteit van onderwijs en ontwikkeling in het reken-wiskundeonderwijs. Er is tijdens de conferentie aandacht voor onderwijsontwerpen en -materialen, het stellen van doelen op verschill...

Bij ieder nummer van het tijdschrift Volgens Bartjens verschijnen twee artikelen in Volgens Bartjens – Ontwikkeling en Onderzoek. Deze verdiepende artikelen zijn op de site van Volgens Bartjens beschikbaar. Bij dit nummer is het eerste artikel van Adri Treffers, dat gaat over leren via probleemoplossen.

Isabelle Oostveen – de Vink onderzocht de samenhang tussen creatief denken en reken-wiskunde prestaties onder leerlingen uit groep 7 van het regulier basisonderwijs in haar promotieonderzoek aan de Radboud Universiteit. In drie verschillende studies stonden twee vragen centraal: 1) Welke creatieve denkvaardigheden h...

Kirschner et al. (2018) geven aan dat ontdekkend leren en probleemoplossen teveel vraagt van het werkgeheugen. Dat neemt niet weg dat ontdekkend leren en probleemoplossen centraal staan in de didactische aanpak die gebruikt wordt in hoogst scorende landen. Een analyse van het optellen van ongelijknamige breuken toon...