Welkom
Volgens Bartjens is hét vaktijdschrift voor de praktijk van het reken-wiskunde-onderwijs. De inhoud van de artikelen is een toegankelijke mix van theorie, didactiek en praktijk, bedoeld voor leerkrachten, rekencoördinatoren, pabo-studenten, opleidingsdocenten, onderzoekers, adviseurs, ontwikkelaars en andere professionals die geïnteresseerd zijn in het reken-wiskundeonderwijs.
Draad van Ariadne
Bekijk ze allemaal
Word abonnee
Bekijk hier de mogelijkhedenDe redactie
Neem contact op met de redactie van Volgens Bartjens
Misvattingen, de sleutel naar nuttige feedback
Een computeralgoritme voor automatische feedback bij digitale rekentoetsen
Anna van der Heijden en Stefan Jansen
Formatief toetsen wordt steeds populairder in het onderwijsveld. Bij deze vorm van toetsen krijgen de leerlingen tussentijds effectieve feedback. Deze feedback stuurt hen in het leerproces en kan de motivatie om zich te ontwikkelen versterken. Maar vaker formatief toetsen betekent ook een hogere werkdruk voor leerkr...
Mag ik me even voorstellen .... NVORWO-voorzitter Francis Meester
Francis Meester
Toen ik 63 werd kon ik ervoor kiezen om met pensioen te gaan. Ik was toen 42 jaar actief in het onderwijs, waarvan de helft in het wiskunde / didactiek / rekenopleiding-onderwijs en de andere helft in het onderwijs-management.
Kijken naar kinderen in de rekenles - Papieren tijgers
Belinda Terlouw
Nieuwsbrief Kijken naar Kinderen - nummer 10 - mei 2013
Kijken naar kinderen - Professionalisering
Belinda Terlouw
Nieuwsbrief Kijken naar kinderen - nummer 5 - december 2011
Kijken naar kinderen in de rekenles - Duurzaam leren
Belinda Terlouw
Nieuwsbrief Kijken naar kinderen in de rekenles - nummer 9 - maart 2013
Spel in de rekenles - Magico
Anneke Noteboom
Spel om getallen, bewerkingen en logisch redeneren te oefenen in groep 2 t/m 5.
Tiende editie Bartjens Rekendictee
Corinne Harten
Op 21 november 2014 vond de 10e editie van het Bartjens Rekendictee plaats in Zwolle. 150 rekenaars streden om de titel “Het beste rekenwonder van Nederland.” Wie was Bartjens waar het dictee naar is vernoemd en wie won uiteindelijk deze wedstrijd?
Sterke rekenaars in de klas
Hoe bepaal je een passend aanbod?
Wies Duits
Slechts 4% van de leerlingen in Nederland haalt bij internationale rekentoetsen het predicaat 'excellent' terwijl dat wereldwijd 20% is. Als we als land weer willen stijgen op de internationale lijst zullen we nu ook echt werk moeten maken van het onderwijs aan de sterkste rekenaars. De auteur laat zien hoe dit op b...
Spel in de rekenles - Kwatro
Anneke Noteboom
In een klein doosje zit dit spel dat een combinatie lijkt van Set en Qwirkle. Het spel voor groep 4 en hoger vraagt logisch denken en redeneren van kinderen en in beperktere mate ook meetkundig redeneren. Daarnaast wordt bij de puntentelling ook geoefend.
Spel in de rekenles - Tricoda
Anneke Noteboom
Tricoda is een mooi uitgevoerd spel voor kinderen vanaf groep 4 dat draait om logisch denken en redeneren. Het vraagt weinig van de leraar, want het spel is in enkele minuten uitgelegd. De kinderen die het speelden, vonden het leuk en spannend.
21 november 2014: 10e Bartjens Rekendictee
Corinne Harten
Op 21 november vindt de jubileum-editie van het Bartjens Rekendictee plaats. Doe nu mee met de voorrondes! Er zijn speciale prijzen voor leerkrachten in het basisonderwijs. Basisschoolleerlingen die een mooie som insturen maken ook kans op een prijs!
Erkenning en draagvlak - De positie van de rekencoördinator in de school
Nienke Okkema
Op veel scholen is inmiddels een aparte rekencoördinator aanwezig, maar rekencoördinatoren worden lang niet altijd voldoende gefaciliteerd en gestimuleerd. Een rekencoördinator heeft erkenning en draagvlak nodig, is het pleidooi van Nienke Okkema die aan de Rijksuniversiteit Groningen op verzoek van Bureau Meestersc...
Leren van en met elkaar - Beter rekenonderwijs door professionele leergemeenschappen
R. Keijzer, F. Munk, J. Smit en A. Bakker
Overal in het land starten lerende netwerken die zich gezamenlijk buigen over een grote verscheidenheid aan onderwerpen. Zo heeft het schoolbestuur Sarkon rekencoördinatoren bovenschools in een Professionele Leergemeenschap (PLG) samengebracht.
Afhalen of aanvullen; Flexibel aftrekken door zwakke rekenaars.
Marjolijn Peltenburg en Marja van den Heuvel
Wie denkt dat zwakke rekenaars niet in staat zijn om flexibel te rekenen heeft het mis. Onderzoek door Marjolijn Peltenburg en Marja v.d. Heuvel-Panhuizen naar het aftrekken tot 100 laat zien dat zwakke rekenaars dit wel degelijk in hun mars hebben.
Spel in de rekenles - Bokken schieten
Anneke Noteboom
Een kaartspel voor kinderen van eind groep 3 en groep 4 om te leren omgaan en te redeneren over de getallenrij tot en met 50.
Training 'Diagnosticerend onderwijzen met het protocol ERWD '
De NVORWO wil stimuleren dat op een eenduidige manier wordt omgegaan met de aanpak rond .....

Doelgericht rekenen
Jaap van Lakerveld | Illustratie: Helen van Vliet
Wie in het voetbalspel iets wil betekenen
Moet doelgericht en pijlsnel kunnen rekenen
Hoever is het lopen naar het strafschopgebied
En hoever vliegt de bal als je een boogbal schiet
Hoe breed is de breedte van de achterlijn
En hoort de lijndikte wel of niet bij het terrein
Wie in het voetbalspel iets wil betekenen
Moet doe...

Kom naar het Rekendiner in Gouda – 12 mei 2026
Met een wiskundige bril naar en in de wereld kijken
Susanne der Kinderen
Met een wiskundige bril op ga je wiskunde overal zien. Op basis van inzichten uit (lopend) onderzoek bespreekt Michiel Veldhuis, associate lector rekenen-wiskunde, Radiantlectoraat Rekenen-wiskunde & Universiteit Utrecht en bestuurslid NVORWO, waar mensen wiskunde om zich heen zien. En vooral ook waar ze dat niet zi...

Volgens Bartjens - Ontwikkeling & Onderzoek, maart 2026
Marian Hickendorff
Bij ieder nummer van het tijdschrift Volgens Bartjens verschijnen twee artikelen in Volgens Bartjens – Ontwikkeling en Onderzoek. Deze verdiepende artikelen zijn op de site van Volgens Bartjens beschikbaar.

Het moet wel kloppen
Bewijs uit het gerijmde
Jaap van Lakerveld | Illustratie: Helen van Vliet
Als je warmloopt voor een vak
Kan je de stof beter verteren
Wil je van alles uitproberen
Gaat alles met veel meer gemak

Kan het kloppen?
Annette Markusse en Iris Verbruggen
De laatste jaren worden we overspoeld met informatie: nieuwsberichten, filmpjes, verhalen op social media, en noem maar op.

Dertig kilometer per uur
De wiskundebril
Ronald Keijzer
De gemeente Amsterdam houdt het verkeer in de stad graag veilig. Een manier om dit te doen is om vrijwel de hele stad tot een 30 km-zone te maken.
_w400_h260_bgtop.jpg)
Rekenen is overal hetzelfde. Toch?
Rekenen wereldwijd: verrassend vertrouwd én verrassend anders
Jenneken van der Mark en Michiel Veldhuis
In Nederland werken kinderen met ‘honderdtallen - tientallen – eenheden’. In India gebruiken ze slimme hoofdrekentrucs. In China zie je berekeningen netjes in hokjes. De een schrijft van links naar rechts, de ander van rechts naar links, en in sommige culturen gewoon van boven naar beneden. Een leerling met een Arab...

Mensen zijn makende wezens
Interview met Wolf Brinkman over kunst, cultuur, rekenen en taal
Annette Markusse en Frans van Galen
Wolf Brinkman laat kinderen rekenen met culturele objecten, nadenken over goed en fout, en zelf betekenis geven aan wat ze zien. Of het nu gaat om een batikdoek, een krachtbeeld of een zelfgebouwde boot: in zijn lessen is cultuur altijd verbonden met taal, rekenen, reflectie én plezier.

Wiskunde in verschillende culturen
Annette Markusse en Iris Verbruggen
Wiskunde wordt vaak gezien als universeel: overal ter wereld gelden dezelfde regels, formules en uitkomsten. Maar wie beter kijkt, ontdekt dat de manier waarop we leren rekenen en hoe we er betekenis aan geven, sterk cultureel bepaald is.

Ontwerp een tegel
Greetje van Dijk, Vincent Jonker en Vera Vink
In deze activiteit ontwerpen de leerlingen een tegel. Tegels komen overal ter wereld voor en zijn in veel culturen rijk versierd. Bekend zijn bijvoorbeeld Portugese tegels, het tegelwerk in paleizen in Spanje of Marokko, en historische Delftsblauwe tegels.
_w400_h260_bgtop.jpeg)
Maak het patroon af
GRD-lesidee
Vincent Jonker
Waar gaat het om?
In deze activiteit staat het thema patronen centraal. Een patroon bestaat vaak uit herhalende vormen of kleuren, en kenmerkt zich door regelmaat. Patronen zijn niet alleen visueel aantrekkelijk, maar bieden ook volop gespreksstof en leerzame inzichten.
Start de les met een klassikaal gesprek: W...

Leren van een les
Frans van Galen en Tamara Leszijnski
Leerlingen gaan pas echt nadenken over de assen van een grafiek als ze zelf een grafiek moeten tekenen.
Wil je zelf deze les geven? Download hier het lesplan. Onderaan dit artikel staan video-opnamen van de les.

Zelfregulerend leren in de reken- en wiskundeles: een positief effect op prestaties en motivatie
Volgens... de onderwijsadviseur
Julia Vrolijk
In dit artikel beschrijft Julia Vrolijk hoe je leerlingen kunt aanleren zelfregulerend te leren in de reken- en wiskundeles.

Geef het kind de ruimte
Volgens het boekje
Marc van Zanten
Leerlingen kunnen reflecteren op een doorlopen oplossingsproces, leraren op een gegeven reken-wiskundeles, en onderzoekers Jo Nelissen en Bert van Oers pakten het een kwart eeuw geleden groots aan: zij reflecteerden op de gehele onderwijspraktijk rekenen-wiskunde.

Kenmerken van de sterk rekenende student in de lerarenopleiding basisonderwijs.
Ronald Keijzer
Dit artikel onderzoekt de kenmerken en motivaties van sterk rekenende studenten in de lerarenopleiding basisonderwijs. Terwijl veel aandacht gaat naar onvoldoende gecijferde studenten, is er weinig focus op sterke rekenaars, die juist van grote waarde kunnen zijn in het onderwijs.

De tijd zal het leren…
Van de voorzitter
Jenneken van der Mark
Net als bij veel wiskundige begrippen en concepten, is tijd er een die, wanneer je je ervan bewust wordt, overal om je heen aanwezig is.

Tijd
Cijfers & Letters
Gerard Hartdorff
Tijd – het is vreemd, het is vreemd mooi ook
nooit te zullen weten wat het is
en toch, hoeveel van wat er in ons leeft is ouder
dan wij, hoeveel daarvan zal ons overleven
(Rutger Kopland)

Ophelia leert kleuters beter rekenen met prentenboeken
Cijfers & letters
Gerard Hartdorff
Volgens mij kun je bij ieder prentenboek wel een rekenactiviteit bedenken. Kleuters moeten gewoon goed leren luisteren om te horen waar een verhaal over gaat. Zo train je het geheugen en dat heb je later hard nodig bij een vak als rekenen.

Op weg naar kritisch wiskundig denken met jonge kinderen
Jaccoline Klein-van ’t Noordende
Kritisch wiskundig denken en jonge kinderen – (hoe) gaat dat samen? Jonge kinderen staan vaak open en onbevangen in de wereld. Wat ze zien en horen is voor hen waarheid. Dit lijkt haaks te staan op een kritische wiskundige houding, waarbij de centrale vraag is: “Klopt dat wat ik zie en lees wel?” In dit artikel laat...

Rekenen en wiskunde ontdekken met kleuters
Werken aan de doorgaande lijn
Patty den Hartog, Lindy Nelissen, Christel Bongers, Marianne Soeters en Nico Eigenhuis
In dit artikel vertellen de auteurs het verhaal van het reken-wiskundeonderwijs bij de kleuters op de Hobbitstee. Hun enthousiasme werkte aanstekelijk en inspirerend. Het leidde ook tot meer meetkundige activiteiten in de hogere groepen.