Tijdschrift Volgens Bartjens

Probleemoplossen is een nieuw kerndoel in het reken-wiskundeonderwijs in Nederland. Uit onderzoek is bekend dat het uitdagend is voor leraren om dit in de praktijk te realiseren. Dit artikel beschrijft de uitkomsten van een literatuuronderzoek, dat op basis van 104 wetenschappelijke artikelen in kaart brengt wat ler...

Neem eens een kijkje op de nieuwe website Rijke rekenlessen in de praktijk:  https://rijkerekenlessen.nl .

Hij werd ontwikkeld voor de pabo, maar is ook interessant voor leerkrachten die al voor de klas staan.

In september 2023 zijn de beide basisscholen van Stichting Openbaar Onderwijs Bonaire (SOOB), Kolegio Rayo di Solo en Kolegio Strea Briante, tezamen met de auteur van dit artikel, gestart met een reken-verbetertraject. Het traject is bedoeld om een nieuwe reken-wiskundemethode te implementeren, meer te differentiëre...

Eén van de thema’s van een recente Grote Rekendag (in 2023) was het thema 'De Afvalparade'. Leerlingen gaan hierbij aan het werk met het hergebruiken en verminderen van afval.

De wereld, de wereld van het onderwijs, de wereld van de wiskunde en de wiskundige wereld. We leren wiskunde om de wereld te begrijpen, dat vraagt om de wiskunde in de wereld te herkennen en te waarderen. Het gaat er uiteindelijk om dat de wiskundige wereld betekenis krijgt en houdt voor leraren én voor leerlingen.

Welke factoren beïnvloeden de prestaties van basisschoolleerlingen op de volgsysteemtoets rekenen-wiskunde? Dit artikel beschrijft hoe toetsanalyses en leerlinggesprekken inzicht geven in deze factoren en hoe dit kan leiden tot gerichte interventies.

De onlangs gepubliceerde leidraad Betekenisvol en doelgericht reken-wiskundeonderwijs in groep 1 en 2 is gemaakt voor leerkrachten, schoolleiders, intern begeleiders en andere onderwijsprofessionals die hun reken-wiskundeonderwijs willen onderbouwen met kennis uit onderzoek. De auteurs lichten de leidraad toe in dit...

De knuffeldieren zijn ziek en hebben een recept van de dokter gekregen. Hoe kun je duidelijk weergeven hoeveel van elk medicijn ieder dier nodig heeft?
Wil je zelf deze les geven? Download hier het lesplan. Bij dit artikel staan video-opnamen van de les.

‘Wat er ook speelt in een land, laat het vooral de kinderen zijn’, schreef Loesje (al in 1993). Een uitspraak om vanuit meerdere kanten over door te denken.

In deze editie van Volgens Bartjens doen we dat natuurlijk vooral vanuit het perspectief van spelen, leren en rekenen en wiskunde. Want spel is een essentieel...

Kleuterjuffen en -meesters kennen ze vast wel: logiblokken, plastic vormen met verschillende eigenschappen. Een klassieke set bestaat uit 48 blokken die van elkaar verschillen in vorm (vierkant, rechthoek, driehoek of cirkel), kleur (rood, geel of blauw), dikte (dik of dun) en maat (groot of klein) (afbeelding 1).

Prentenboeken zijn er vooral om de dag met de kleuters samen te beginnen: gezellig in de kring en in gesprek over alles wat er op de plaatjes te zien is.

In een themanummer over rekenen-wiskunde in de onderbouw, beschrijven we een kleurige activiteit voor de groepen 1 en 2.

Lange lijsten rekendoelen kunnen, met name in de lage groepen, de leerkracht overweldigen. Dit artikel vertelt hoe op enkele scholen leerkrachten in hun team bekrachtigd werden om anders naar de rekendoelen voor de kleuterklassen te gaan kijken.

Op het moment dat ik deze column schrijf, zijn we net naar de stembus geweest. Wat een feest voor de gecijferdheid in ons land. Ga je stemmen of niet? En wat gebeurt er met jouw stem als je dat niet doet? Wat is eigenlijk het effect daarvan?

Bij ieder nummer van het tijdschrift Volgens Bartjens verschijnen twee artikelen in Volgens Bartjens – Ontwikkeling en Onderzoek. Deze verdiepende artikelen zijn op de site van Volgens Bartjens beschikbaar.

Op 19 november 2025 organiseerde de NVORWO in samenwerking met Uitgeverij Van Gorcum de Volgens Bartjens-dag. Vanuit het thema ‘Hoe denk jij (na) over rekenen-wiskunde?’ beleefden de deelnemers een actieve en inspirerende middag in Amersfoort.

Wat gebeurt er als lesgeven wordt gecombineerd met onderzoek? Rekengesprekken met leerlingen laten zien hoe een onderzoekende houding kan leiden tot beter rekenonderwijs.

In de nieuwe kerndoelen voor het primair onderwijs is veel aandacht voor kritisch leren denken. Bij de doelen voor rekenen en wiskunde komt dit op verschillende plekken nadrukkelijk naar voren. Dit artikel geeft een overzicht.

De Grote Rekendag 2026 nodigt leerlingen en leerkrachten uit om kritisch te kijken naar wiskunde in hun eigen omgeving. Aan de hand van onderzoek, spel en ontdekactiviteiten verkennen ze vragen zoals ‘Kan dit kloppen?’ en ontdekken ze de rol van rekenen en wiskunde in het dagelijks leven. Dit artikel geeft een overz...

Leerlingen tekenen de route naar huis en vergelijken die met een kaart van de wijk. 
Wil je zelf deze les geven? Download hier het lesplan. Bij dit artikel staan video-opnamen van de les.

De auteurs beschrijven hoe zij Het Rekentekenplan gebruiken binnen de lerarenopleiding, onder meer om rijke rekenvragen in de klas te bespreken. 

In alle culturen worden gebruiksvoorwerpen mooi gemaakt met versieringen. Dat biedt een rijke context voor lessen over patronen en symmetrie.

Wil je zelf deze les geven? Download hier het lesplan, het werkblad en de powerpoint-presentatie. Bij dit artikel staan video-opnamen van de les.

Vaak wordt gesuggereerd dat EDI en onderzoekend leren onverenigbaar zijn en dat het combineren van deze twee aanpakken helemaal lastig wordt als de school een Daltonschool is. Dit artikel gaat over zo'n situatie. We laten aan de hand van onderwijs rond het concept snelheid zien dat dit toch mogelijk is. 

Wordt wiskunde door de mens ontdekt of gecreëerd? Een antwoord op deze oude filosofische vraag heb ik niet, maar ik weet wel dat je bij wiskunde aardig wat creativiteit kwijt kunt.

Steeds meer kinderen in Nederland groeien op met meerdere talen en culturen. Het onderwijs wordt rijker en zinvoller wanneer het daarbij aansluit. Door leerlingen te stimuleren hun thuistalen te gebruiken, wordt het leren versterkt en ontstaan er nieuwe inzichten - voor zowel henzelf als de leerkracht. In dit artike...

Sinds 2009 wordt tweejaarlijks onderzoek gedaan naar de studielast en contacttijd voor rekenen-wiskunde op de lerarenopleiding basisonderwijs. In 2025 blijkt deze studielast historisch laag, ondanks het blijvende belang van basisvaardigheden. Door onderwijsvernieuwingen, zoals flexibel opleiden en vakoverstijgende l...