Welkom

Welke factoren beïnvloeden de prestaties van basisschoolleerlingen op de volgsysteemtoets rekenen-wiskunde? Dit artikel beschrijft hoe toetsanalyses en leerlinggesprekken inzicht geven in deze factoren en hoe dit kan leiden tot gerichte interventies.

De onlangs gepubliceerde leidraad Betekenisvol en doelgericht reken-wiskundeonderwijs in groep 1 en 2 is gemaakt voor leerkrachten, schoolleiders, intern begeleiders en andere onderwijsprofessionals die hun reken-wiskundeonderwijs willen onderbouwen met kennis uit onderzoek. De auteurs lichten de leidraad toe in dit...

De knuffeldieren zijn ziek en hebben een recept van de dokter gekregen. Hoe kun je duidelijk weergeven hoeveel van elk medicijn ieder dier nodig heeft?
Wil je zelf deze les geven? Download hier het lesplan. Bij dit artikel staan video-opnamen van de les.

‘Wat er ook speelt in een land, laat het vooral de kinderen zijn’, schreef Loesje (al in 1993). Een uitspraak om vanuit meerdere kanten over door te denken.

In deze editie van Volgens Bartjens doen we dat natuurlijk vooral vanuit het perspectief van spelen, leren en rekenen en wiskunde. Want spel is een essentieel...

Kleuterjuffen en -meesters kennen ze vast wel: logiblokken, plastic vormen met verschillende eigenschappen. Een klassieke set bestaat uit 48 blokken die van elkaar verschillen in vorm (vierkant, rechthoek, driehoek of cirkel), kleur (rood, geel of blauw), dikte (dik of dun) en maat (groot of klein) (afbeelding 1).

Prentenboeken zijn er vooral om de dag met de kleuters samen te beginnen: gezellig in de kring en in gesprek over alles wat er op de plaatjes te zien is.

In een themanummer over rekenen-wiskunde in de onderbouw, beschrijven we een kleurige activiteit voor de groepen 1 en 2.

Lange lijsten rekendoelen kunnen, met name in de lage groepen, de leerkracht overweldigen. Dit artikel vertelt hoe op enkele scholen leerkrachten in hun team bekrachtigd werden om anders naar de rekendoelen voor de kleuterklassen te gaan kijken.

Op het moment dat ik deze column schrijf, zijn we net naar de stembus geweest. Wat een feest voor de gecijferdheid in ons land. Ga je stemmen of niet? En wat gebeurt er met jouw stem als je dat niet doet? Wat is eigenlijk het effect daarvan?

Bij ieder nummer van het tijdschrift Volgens Bartjens verschijnen twee artikelen in Volgens Bartjens – Ontwikkeling en Onderzoek. Deze verdiepende artikelen zijn op de site van Volgens Bartjens beschikbaar.

Op 19 november 2025 organiseerde de NVORWO in samenwerking met Uitgeverij Van Gorcum de Volgens Bartjens-dag. Vanuit het thema ‘Hoe denk jij (na) over rekenen-wiskunde?’ beleefden de deelnemers een actieve en inspirerende middag in Amersfoort.

Wat gebeurt er als lesgeven wordt gecombineerd met onderzoek? Rekengesprekken met leerlingen laten zien hoe een onderzoekende houding kan leiden tot beter rekenonderwijs.

In de nieuwe kerndoelen voor het primair onderwijs is veel aandacht voor kritisch leren denken. Bij de doelen voor rekenen en wiskunde komt dit op verschillende plekken nadrukkelijk naar voren. Dit artikel geeft een overzicht.

De Grote Rekendag 2026 nodigt leerlingen en leerkrachten uit om kritisch te kijken naar wiskunde in hun eigen omgeving. Aan de hand van onderzoek, spel en ontdekactiviteiten verkennen ze vragen zoals ‘Kan dit kloppen?’ en ontdekken ze de rol van rekenen en wiskunde in het dagelijks leven. Dit artikel geeft een overz...

Leerlingen tekenen de route naar huis en vergelijken die met een kaart van de wijk. 
Wil je zelf deze les geven? Download hier het lesplan. Bij dit artikel staan video-opnamen van de les.

De auteurs beschrijven hoe zij Het Rekentekenplan gebruiken binnen de lerarenopleiding, onder meer om rijke rekenvragen in de klas te bespreken. 

In alle culturen worden gebruiksvoorwerpen mooi gemaakt met versieringen. Dat biedt een rijke context voor lessen over patronen en symmetrie.

Wil je zelf deze les geven? Download hier het lesplan, het werkblad en de powerpoint-presentatie. Bij dit artikel staan video-opnamen van de les.

Vaak wordt gesuggereerd dat EDI en onderzoekend leren onverenigbaar zijn en dat het combineren van deze twee aanpakken helemaal lastig wordt als de school een Daltonschool is. Dit artikel gaat over zo'n situatie. We laten aan de hand van onderwijs rond het concept snelheid zien dat dit toch mogelijk is. 

Wordt wiskunde door de mens ontdekt of gecreëerd? Een antwoord op deze oude filosofische vraag heb ik niet, maar ik weet wel dat je bij wiskunde aardig wat creativiteit kwijt kunt.

Steeds meer kinderen in Nederland groeien op met meerdere talen en culturen. Het onderwijs wordt rijker en zinvoller wanneer het daarbij aansluit. Door leerlingen te stimuleren hun thuistalen te gebruiken, wordt het leren versterkt en ontstaan er nieuwe inzichten - voor zowel henzelf als de leerkracht. In dit artike...

Sinds 2009 wordt tweejaarlijks onderzoek gedaan naar de studielast en contacttijd voor rekenen-wiskunde op de lerarenopleiding basisonderwijs. In 2025 blijkt deze studielast historisch laag, ondanks het blijvende belang van basisvaardigheden. Door onderwijsvernieuwingen, zoals flexibel opleiden en vakoverstijgende l...

Sanne en Thijs volgden de post-hbo-opleiding tot rekencoördinator aan de Marnix Academie in Utrecht. Na de opleiding bezoekt Carla Rietberg hen. Ze vertellen hoe de opleiding hen in hun kracht heeft gezet. Als duo bouwen ze met hun team aan een doorgaande lijn in de rekenontwikkeling van 0 tot 13 jaar. Reflectie doo...

In deze tijd van social media, grote hoeveelheden data en verspreiding van nepnieuws is het extra belangrijk dat leerlingen leren kritisch te zijn op wat ze horen en lezen. Reflectie is belangrijker dan ooit.

Bij ieder nummer van het tijdschrift Volgens Bartjens verschijnen twee artikelen in Volgens Bartjens – Ontwikkeling en Onderzoek. Deze verdiepende artikelen zijn op de site van Volgens Bartjens beschikbaar. 

Het stimuleren van een wiskundige attitude is onderdeel van de nieuwe conceptkerndoelen. In dit artikel bespreken we hoe die zichtbaar wordt in een ontwerpopdracht met bonbondoosjes.

Tijd lijkt soms eindeloos, soms vliegt het voorbij. Dit wisselende gevoel van tijd heeft mensen door de eeuwen heen gefascineerd. In dit artikel wordt de geschiedenis van tijdsmeting beschreven en de zoektocht van de mens om grip te krijgen op de tijd.

Op het VSO van De Zonnehoek bestaat de kern van het rekenaanbod uit betekenisvolle, praktische activiteiten die aansluiten bij de leerling.

Door echte problemen op te lossen, kunnen leerlingen wiskundige concepten beter begrijpen, strategieën ontwikkelen en kritisch nadenken. Tijdens de Grote Rekendag van 2008, met het thema Het is Tijd, kregen zij de kans om deze vaardigheden spelenderwijs te oefenen in herkenbare en uitdagende situaties. 

Kleutertekeningen worden vaak geassocieerd met creatieve expressie, maar in dit artikel laten we zien dat ze ook een fascinerend inkijkje kunnen bieden in verschillende aspecten van het wiskundige denken van jonge kinderen. 

Het digibord doet het niet meer. Net op het moment dat ik de rekenles wil starten. Gelukkig staat op het bord een viervak. Daar beginnen we in groep 3 altijd onze rekenlessen mee. In elk vak staat normaal gesproken een rekensom die de kinderen al behandeld hebben. Het is een mooie en leuke herhaling die elk kind op ...

Aan het begin van de les laat ik de kinderen een cijfertekening zien waarbij de punten op volgorde met elkaar verbonden moeten worden. “Zoek het laagste en hoogste getal maar eens op.” vraag ik. 

Henk Logtenberg is als onderwijsadviseur betrokken bij het vormgeven van het reken-wiskundeonderwijs op de drie BES-eilanden in Caribisch Nederland. In dit artikel geeft hij een kijkje in de keuken.

Dit artikel bepleit de introductie van stippendiagrammen en varianten daarvan, zoals histodots en hoeddiagrammen, in het basisonderwijs om de overgang van casus-staafdiagrammen naar histogrammen en boxplots te ondersteunen en om hardnekkige misvattingen te verminderen. Het nieuwe kerndoel data voor rekenen-wiskunde ...

Onlangs zijn de conceptkerndoelen voor rekenen en wiskunde[i] definitief opgeleverd. Naar verwachting zullen deze doelen in 2026 of 2027 wettelijk worden vastgesteld. Twee van de doelen gaan over wiskundig probleemoplossen en wiskundig modelleren. Wat houden deze doelen precies in en waarom zijn ze belangrijk?

 ...

‘Wat is tijd eigenlijk? Tijd lijkt ongrijpbaar. Denk maar aan de juffrouw van de tijdmelding. Op de seconde nauwkeurig krijgen we te horen hoe laat het is – Bij de volgende toon is het precies … – maar op het moment dat we het horen, is dat tijdstip alweer voorbij.’